Een krachtsensor meet hoe hard je trapt en kan de motorondersteuning daarop laten reageren. Dat geeft meestal een directer en natuurlijker doseerbaar rijgevoel. Een rotatiesensor of cadanssensor meet vooral dat de pedalen draaien en hoe snel ze draaien. Daardoor kan de ondersteuning gelijkmatiger en minder afhankelijk van jouw eigen kracht zijn. Moderne e-bikes combineren steeds vaker meerdere sensoren, waardoor het verschil in praktijk minder zwart-wit is dan “krachtsensor goed, rotatiesensor slecht”.
Een e-bike gebruikt sensoren om te bepalen wanneer de motor ondersteuning moet leveren. Bosch beschrijft bij zijn huidige Performance Line CX twee verschillende signalen heel concreet: de torquesensor meet hoeveel kracht op de pedalen wordt uitgeoefend, terwijl de cadanssensor meet hoe snel de cranks draaien.
In consumententaal wordt cadence sensing vaak rotatiesensor of bewegingssensor genoemd. Het systeem kijkt dan primair naar de beweging van de pedalen. Bij een krachtsensor wordt daarnaast gemeten hoeveel mechanische kracht jij werkelijk in het pedaal of de trapas stopt.
Het verschil zit dus niet in “motor aan of uit”, maar in de informatie waarop de regelsoftware zijn ondersteuning baseert. Hoe meer informatie het systeem heeft over jouw trapgedrag, hoe preciezer de ondersteuning kan worden afgestemd — mits de software daar goed gebruik van maakt.
Een krachtsensor meet hoeveel druk of koppel jij op de pedalen uitoefent. Trap je harder, dan kan het systeem meer ondersteuning geven. Verminder je de kracht, dan kan de ondersteuning eveneens afnemen. Daardoor voelt de motor vaak alsof hij jouw eigen trapkracht versterkt.
Gazelle beschrijft de trapkrachtsensor op dezelfde manier: hoe meer kracht je op de pedalen zet, hoe meer ondersteuning de motor kan leveren binnen de gekozen ondersteuningsstand. Dat maakt een krachtsensor vooral prettig wanneer je veel varieert in tempo, heuvels rijdt of een natuurlijk fietsgevoel belangrijk vindt.
De sensor hoeft overigens niet los zichtbaar te zijn. Bij moderne middenmotoren is de meting vaak geïntegreerd in de aandrijfeenheid of trapas. Bosch gebruikt in de actuele Performance Line CX bijvoorbeeld gelijktijdig torque-, cadence- en bewegingssensoren.
Een rotatie- of cadanssensor kijkt naar de beweging van de cranks. Zodra het systeem detecteert dat je trapt, kan de motor ondersteuning activeren. Hoe sterk die ondersteuning is, wordt vervolgens vooral bepaald door de gekozen ondersteuningsstand en de software van de fiets.
Bij eenvoudige systemen kan er een merkbare vertraging zitten tussen het beginnen met trappen en het inschakelen van de motor. Ook kan de ondersteuning minder afhankelijk zijn van hoeveel kracht jij zelf levert. Gazelle noemt dit als kenmerk van rotatiesensoren: het systeem reageert vooral op pedaalbeweging en gekozen ondersteuningsniveau.
Maar ook hier is nuance belangrijk. Moderne cadanssensoren kunnen veel pulsen per pedaalomwenteling meten en daardoor snel reageren. Bafang verkoopt actuele cadence sensors én gecombineerde cadence-and-torque sensoren. Een rotatiesensor is dus geen synoniem voor “oude techniek”.
De keuze is in moderne e-bikes vaak niet meer puur “krachtsensor óf rotatiesensor”. Veel hoogwaardige systemen gebruiken meerdere signalen tegelijk. Bosch meet bij Performance Line CX onder meer pedaalkracht en cadans en vult die gegevens aan met beweging van de fiets. Shimano gebruikt in zijn actuele AUTO SHIFT-systemen eveneens snelheid, cadans en torque om te bepalen wat de fiets en aandrijving op dat moment doen.
Bafang biedt daarnaast losse sensoren die expliciet als Cadence & Torque worden gecategoriseerd. Dat laat zien dat beide meetmethoden in één component kunnen worden gecombineerd.
Zo’n combinatie heeft een logisch voordeel: cadans vertelt dát en hoe snel je trapt, torque vertelt hoeveel kracht je levert en snelheid vertelt hoe de fiets daadwerkelijk beweegt. Software kan die signalen samen gebruiken om ondersteuning sneller en nauwkeuriger te regelen.
In stadsgebruik merk je sensorkarakter vooral bij optrekken. Een goed afgestelde krachtsensor voelt vaak direct aan: zodra jij druk op het pedaal zet, herkent het systeem dat en kan de motor mee opbouwen. Dat geeft controle wanneer je bij een kruising, rotonde of verkeerslicht vertrekt.
Een eenvoudige rotatiesensor moet eerst beweging van de crank detecteren. Daardoor kan de ondersteuning iets later komen. Moderne systemen met meer meetpulsen en slimme software kunnen die vertraging klein maken, maar het principe blijft anders.
Test bij een proefrit daarom niet alleen op een lange rechte weg. Stop een paar keer volledig, vertrek rustig, maak een krappe bocht en probeer zowel een lichte als een zwaardere versnelling. Juist daar voel je hoe voorspelbaar de sensorregeling werkelijk is.
Voor veel fietsers voelt een krachtsensor natuurlijker omdat de motor sterker reageert wanneer jij harder trapt. De verhouding tussen menselijke input en motorhulp blijft daardoor intuïtief. Dit is ook waarom fabrikanten trapkrachtsensoren vaak koppelen aan termen als natuurlijk of direct rijgevoel.
Maar “natuurlijk” blijft deels persoonlijk. Sommige gebruikers willen juist dat de fiets veel ondersteuning geeft zodra zij de pedalen laten draaien, zonder zelf veel druk te hoeven zetten. Voor hen kan een rotatiesensor comfortabeler aanvoelen.
De ondersteuningssoftware is minstens zo belangrijk. Een goed gedoseerd cadanssysteem kan rustiger rijden dan een slecht afgestelde krachtsensor. Kijk daarom naar het complete systeem, niet alleen naar één sensorlabel.
Dit is geen ranglijst. Sensorresolutie, motorpositie, software en gekozen ondersteuningsmodus kunnen de uitkomst sterk veranderen. Gebruik de tabel vooral om te bepalen welk rijgevoel je tijdens een proefrit moet testen.
Een krachtsensor kan efficiënt ondersteunen omdat de motor zijn bijdrage kan afstemmen op jouw input. Maar het is te simpel om te stellen dat een krachtsensor altijd minder energie gebruikt. Actieradius wordt ook bepaald door motor, ondersteuningsstand, snelheid, route, wind, gewicht, bandenspanning en software.
Een rotatiesensor kan op een hoge ondersteuningsstand veel motorhulp blijven leveren terwijl jij zelf weinig kracht zet. Dat kan het verbruik verhogen, maar alleen wanneer de systeeminstellingen daar daadwerkelijk om vragen. Gebruik daarom geen vaste besparingspercentages voor sensortypen.
Een goede sensor is uiteindelijk de sensorregeling die voorspelbaar voelt in jouw normale gebruik. Specificaties helpen om te selecteren, maar een proefrit blijft de beste manier om het verschil te ervaren.
Er is geen universele winnaar. Een krachtsensor voelt vaak natuurlijker en directer, terwijl een rotatiesensor prettig kan zijn wanneer je met weinig eigen kracht toch veel ondersteuning wilt. Software en motorregeling zijn minstens zo belangrijk.
Een krachtsensor meet hoeveel mechanische kracht of koppel je via de pedalen in de aandrijving brengt. De motor kan zijn ondersteuning daarop afstemmen.
Een rotatie- of cadanssensor meet of en hoe snel de cranks draaien. De motorregeling gebruikt dat signaal samen met de gekozen ondersteuningsstand en vaak andere sensoren.
Vaak wel. Bosch en Shimano gebruiken in actuele systemen combinaties van onder meer torque, cadans en snelheid. Bafang biedt ook sensoren die cadence en torque in één component combineren.
Niet automatisch. Een krachtsensor kan ondersteuning nauwkeurig afstemmen op jouw input, maar actieradius hangt van veel meer factoren af. Vergelijk daarom geen sensortypen met één vast bereikpercentage.
Wij beoordelen een e-bike niet op het sensorlabel alleen. Een krachtsensor geeft meer informatie over jouw pedaalinspanning, maar sensorresolutie, motorsoftware, ondersteuningsstand en andere meetsignalen bepalen samen hoe goed de fiets rijdt. Test daarom het complete systeem.
Vergelijk sensor, motorpositie, software, ondersteuning en je eigen gebruik tijdens een realistische proefrit.