Αυτό είναι το προφίλ της Ελλάδας στην πανευρωπαϊκή αξιολόγηση του 2024 για τα εθνικά πλαίσια πολιτικής στις προμήθειες καινοτομίας. Βασίζεται στα πιο πρόσφατα διαθέσιμα δεδομένα: Οι Δείκτες 1 έως 10 αντικατοπτρίζουν την κατάσταση των εθνικών πολιτικών που υποστηρίζουν τις προμήθειες καινοτομίας στο τέλος του 2023.
Αξιολόγηση Πλαισίων Πολιτικής Καινοτόμων Προμηθειών (2024)
Δείκτης 1 – Επίσημος ορισμός
Δείκτης 2 – Οριζόντιες πολιτικές
Δείκτης 3 – Πολιτικές ΤΠΕ
Δείκτης 4 – Τομεακές Πολιτικές
Δείκτης 5 – Σχέδιο Δράσης
Δείκτης 6 – Στοχοθέτηση Δαπανών
Δείκτης 7 – Σύστημα Παρακολούθησης
Δείκτης 9 – Μέτρα ενίσχυσης ικανοτήτων και υποστήριξης
Δείκτης 10 – Δημόσια προμήθεια φιλική προς την καινοτομία
Στην αξιολόγηση των εθνικών πλαισίων πολιτικής για τις καινοτόμες προμήθειες σε όλη την Ευρώπη , η Ελλάδα κατατάσσεται στην 16η θέση της συνολικής κατάταξης με συνολική βαθμολογία 34,89% . Παρά το γεγονός ότι η βαθμολογία είναι σημαντικά υψηλότερη από την προηγούμενη αξιολόγηση ( 26,5% ), η Ελλάδα έχασε μία θέση στην κατάταξη, καθώς άλλες χώρες βελτίωσαν τα πλαίσια πολιτικής τους ταχύτερα . Η επίδοση της χώρας είναι ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο της Ευρώπης ( 33,05% ), αλλά υπερβαίνει τον μέσο όρο της Ευρώπης μόνο σε 4 από τους 10 δείκτες . Από τις 30 χώρες που αναλύθηκαν, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με χαμηλή απόδοση . Έχοντας υλοποιήσει μόλις το ένα τρίτο ( 34,89% ) των μέτρων πολιτικής για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πλαισίου πολιτικής για τις καινοτόμες προμήθειες, απαιτείται ισχυρή ενίσχυση του πλαισίου πολιτικής στην Ελλάδα ώστε να αξιοποιήσει πλήρως το δυναμικό του.
Αυξανόμενη στήριξη από οριζόντιες πολιτικές – συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών δημοσίων προμηθειών και Έρευνας & Καινοτομίας (R&I) – καθώς και από την πολιτική για τις ΤΠΕ.
Σύντομη εφαρμογή οικονομικών κινήτρων και εκπαιδεύσεων για την ενίσχυση της υιοθέτησης καινοτόμων προμηθειών.
Το πλαίσιο πολιτικής βρίσκεται ακόμα στα πρώτα στάδια, καθώς δεν υπάρχει ειδικό σχέδιο δράσης, στόχος δαπανών, σύστημα παρακολούθησης ή προσωπικά κίνητρα για να κινητοποιηθούν οι δημόσιοι αγοραστές. Μόνο το ένα τρίτο των τομεακών πολιτικών προάγουν τη στρατηγική σημασία των καινοτόμων προμηθειών, ενώ οι περισσότερες δράσεις ενίσχυσης ικανοτήτων και βοήθειας λείπουν. Η ενίσχυση της στήριξης στις πολιτικές για στρατηγικές τεχνολογίες και τα οικονομικά κίνητρα για προμήθειες Έρευνας και Ανάπτυξης (R&D) σε κρίσιμες τεχνολογίες και ευαίσθητους τομείς θα μπορούσε να βοηθήσει στην ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας. Δεν υπάρχει πολιτική για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας (IPR) στις δημόσιες προμήθειες που να ενθαρρύνει την καινοτομία. Τα κριτήρια βραβείων για την αξία για τα χρήματα, οι παραλλαγές και οι προκαταρκτικές διαβουλεύσεις με την αγορά χρησιμοποιούνται ελάχιστα. Υπάρχει ανάγκη για βελτίωση του επιπέδου διαφάνειας και ανταγωνισμού στην αγορά δημοσίων προμηθειών για να αυξηθούν οι πιθανότητες των εταιρειών να βρουν και να ανταγωνιστούν για τις ευκαιρίες επιχειρηματικών προμηθειών καινοτομίας.
Συνολική βαθμολογία: 71%
Ευρωπαϊκός μέσος όρος: 53%
Το εθνικό νομικό πλαίσιο υποστηρίζει τις καινοτόμες προμήθειες , αλλά δεν παρέχει έναν συγκεκριμένο ορισμό γι' αυτές. Παρόλα αυτά, παρέχει νομική βάση για τις προμήθειες R&D και τις Προμήθειες Προ-Εμπορικών Προϊόντων (PCP). Η καινοτομία ορίζεται στη εθνική νομοθεσία σύμφωνα με τα πρότυπα της ΕΕ, με την Ελλάδα να καταγράφει βαθμολογία 35% για αυτόν τον υποδείκτη. Οι προμήθειες R&D αναφέρονται, αλλά ο πλήρης ορισμός τους παρέχεται μόνο στον Νόμο για τις Προμήθειες Άμυνας, με βαθμολογία 90% για αυτόν τον υποδείκτη.
Ευρωπαϊκός μέσος όρος: 50%
Πέντε οριζόντιες πολιτικές ενσωματώνουν τις καινοτόμες προμήθειες ως στρατηγικό εργαλείο: η οικονομική πολιτική , η πολιτική δημοσίων προμηθειών , η πολιτική Έρευνας και Ανάπτυξης (Ε&Α) , η πολιτική καινοτομίας και η περιφερειακή/αστική πολιτική . Η στρατηγική ανάπτυξης της χώρας έως το 2030 επισημαίνει τον ρόλο των δημόσιων προμηθειών στην καινοτομία. Ο Νόμος 4782/2021 και το Σχέδιο Δράσης για τις Δημόσιες Προμήθειες ενισχύουν τις καινοτόμες προμήθειες μέσω συγκεκριμένων δράσεων για την προώθηση της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας. Η Εθνική Στρατηγική Έρευνας και Καινοτομίας προωθεί επίσης τις δημόσιες προμήθειες Ε&Α και καινοτομίας. Η βαθμολογία για τις πολιτικές αυτές είναι 100% , ενώ η Ελλάδα σημειώνει βελτίωση, με την υποστήριξη των καινοτόμων προμηθειών να εφαρμόζεται σε πέντε οριζόντιες πολιτικές, ανεβάζοντας τη βαθμολογία από 57% σε 71% , υπερβαίνοντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ( 50% ). Ωστόσο, εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο βελτίωσης για να φτάσει τις κορυφαίες χώρες.
Συνολική βαθμολογία: 100%
Ευρωπαϊκός μέσος όρος: 63%
Η στρατηγική ψηφιακής μεταρρύθμισης της Ελλάδας ενσωματώνει την χρήση αναδυόμενων τεχνολογιών στις δημόσιες προμήθειες. Παρά την προώθηση της καινοτομίας, η στρατηγική κυρίως εστιάζει σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη , big data , και blockchain . Ωστόσο, οι εθνικές στρατηγικές για κρίσιμες τεχνολογίες όπως η κυβερνοασφάλεια και η τεχνητή νοημοσύνη δεν υποστηρίζουν ενεργά τις καινοτόμες προμήθειες προς το παρόν. Η Ελλάδα ενθαρρύνει τις ψηφιακές καινοτομίες με τη βοήθεια ευρωπαϊκών κόμβων, και η στρατηγική για τις καινοτόμες προμήθειες είναι ενσωματωμένη στις στρατηγικές της κυβέρνησης.
Συνολική βαθμολογία: 30%
Ευρωπαϊκός μέσος όρος: 30%
Τρεις τομεακές πολιτικές ( ενέργεια, περιβάλλον, άμυνα ) αναγνωρίζουν ρητά τον ρόλο της καινοτόμου προμήθειας, με στόχο τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας, τη μείωση περιβαλλοντικών επιπτώσεων και την ενίσχυση της αμυντικής τεχνολογίας. Η Ελλάδα σημείωσε σημαντική πρόοδο, με τον δείκτη για τις τομεακές πολιτικές να φτάνει το 30% , τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, βελτιώνοντας τη θέση της από το προηγούμενο 0% . Ωστόσο, υπάρχουν περιθώρια για περαιτέρω βελτίωση, καθώς ο δείκτης της είναι χαμηλότερος από το Ηνωμένο Βασίλειο, που έχει 90%.
Συνολική βαθμολογία: 0%
Ευρωπαϊκός μέσος όρος: 6%
Αυτή τη στιγμή, η Ελλάδα δεν διαθέτει ένα αυτόνομο σχέδιο δράσης για τις καινοτόμες δημόσιες προμήθειες, αν και η Εθνική Στρατηγική Δημόσιων Προμηθειών για την περίοδο 2021-2025 προβλέπει την προετοιμασία ενός μέχρι το τέλος του 2024 . Η βαθμολογία είναι κάτω από τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο ( 6% ) και πολύ χαμηλότερα από την κορυφαία χώρα, τη Φινλανδία, η οποία έχει βαθμολογία 69% στον συγκεκριμένο δείκτη.
Ευρωπαϊκός μέσος όρος: 14%
Στην Ελλάδα, δεν υπάρχει συγκεκριμένος στόχος δαπανών για τις δημόσιες προμήθειες καινοτομίας. Η βαθμολογία 0% είναι κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ( 14% ) και σημαντικά κάτω από τη χώρα με την καλύτερη επίδοση, την Πολωνία , η οποία έχει βαθμολογία 80% σε αυτόν τον δείκτη.
Ευρωπαϊκός μέσος όρος: 15%
Η Ελλάδα δεν διαθέτει ακόμα δομημένο σύστημα παρακολούθησης των καινοτόμων προμηθειών, ούτε σύστημα αξιολόγησης των επιπτώσεων αυτών των προμηθειών. Αναμένονται βελτιώσεις με την εφαρμογή νέων δεικτών μέχρι το τέλος του 2024 . Ο βαθμός της Ελλάδας είναι 0% , κάτω από τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο ( 15% ) και πολύ κάτω από τις κορυφαίες χώρες σε αυτόν τον τομέα, όπως η Εσθονία και η Πολωνία.
Συνολική βαθμολογία: 29%
Ευρωπαϊκός μέσος όρος: 27%
Στην Ελλάδα, υπάρχουν οικονομικά κίνητρα για καινοτομικές προμήθειες χρηματοδοτούμενα από τα ευρωπαϊκά ταμεία ESIF , αλλά η χρηματοδότηση είναι ακόμα περιορισμένη και δεν έχει κινητοποιήσει ευρέως τις καινοτομικές προμήθειες. Δεν υπάρχουν εθνικά χρηματοδοτικά κίνητρα εκτός ΕΕ. Ο βαθμός για τον υποδείκτη οικονομικών κινήτρων είναι 57% , βελτιωμένος σε σχέση με το προηγούμενο benchmarking, όπου δεν υπήρχαν τέτοια κίνητρα. Επιπλέον, δεν υπάρχουν προσωπικά κίνητρα για την παρακίνηση των δημόσιων αγοραστών να αναλάβουν περισσότερες καινοτομικές προμήθειες, με αποτέλεσμα ο συνολικός βαθμός για τα κίνητρα να είναι 29% , ελαφρώς πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ( 27% ). Υπάρχει περιθώριο για βελτίωση τόσο στα χρηματοδοτικά όσο και στα προσωπικά κίνητρα, καθώς η απόδοση παραμένει χαμηλότερη από τις κορυφαίες χώρες στον δείκτη.
Συνολική βαθμολογία: 11%
Ευρωπαϊκός μέσος όρος: 28%
Η Ελλάδα βρίσκεται ακόμα σε πρώιμο στάδιο όσον αφορά την ανάπτυξη μέτρων ενίσχυσης ικανοτήτων για τις καινοτόμες προμήθειες. Η χώρα έχει υλοποιήσει δύο βασικά μέτρα, δηλαδή την υποστήριξη στους δημόσιους προμηθευτές και τα εκπαιδευτικά προγράμματα μέσω του ΙΝΕΠ, το οποίο προσφέρει δωρεάν μαθήματα για τις καινοτόμες προμήθειες. Παρά τη διαθεσιμότητα αυτών των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, η εφαρμογή καινοτόμων προμηθειών σε μεγάλη κλίμακα δεν έχει εξασφαλιστεί. Επιπλέον, η Ελλάδα βρίσκεται σε διαδικασία δημιουργίας κέντρου ικανότητας για τις καινοτόμες προμήθειες, αλλά το συγκεκριμένο κέντρο βρίσκεται ακόμα σε φάση ανάπτυξης και η ιστοσελίδα του παρέχει περιορισμένες καθοδηγήσεις προς τις αναθέτουσες αρχές.
Συνολική βαθμολογία: 37%
Ευρωπαϊκός μέσος όρος: 46%
Η Ελλάδα βρίσκεται πίσω στην εφαρμογή τεχνικών που προωθούν την καινοτομία στις δημόσιες προμήθειες και στη σύνδεση της εθνικής αγοράς προμηθειών με καινοτομίες από την ενιαία αγορά της ΕΕ. Οι τεχνικές που χρησιμοποιούνται για την προώθηση της καινοτομίας, όπως τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας (IPR), τα κριτήρια αξίας για χρήματα και οι παραλλαγές, χρησιμοποιούνται ελάχιστα. Επίσης, η διαφάνεια και ο ανταγωνισμός στις διαδικασίες προμηθειών παραμένουν κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Συνολικά, η Ελλάδα χρειάζεται να προχωρήσει σε μεγαλύτερη εφαρμογή καινοτομίας στις δημόσιες προμήθειες, με στόχο την αύξηση της διαφάνειας και του ανταγωνισμού.
Πραγματοποιείστε λήψη της ανάλυσης από την Ευρωπαική πηγή.