Duża męczliwość i zauważalnie zmniejszona wydolność fizyczna jest pierwszym sygnałem, który powinien nas skłonić do konsultacji z lekarzem. Pacjenci mylą ten objaw ze zwykłym przemęczeniem. Łatwo anemię zbagatelizować i przegapić jej początkowe stadium. Wpływająca właśnie na początku jedynie na samopoczucie i wygląd (blada skóra), z czasem może stać się przyczyną rozwoju innych chorób.
Anemią określa się niedokrwistość związaną ze zmniejszeniem stężenia hemoglobiny (Hb), hematokrytu (Ht) i erytrocytów, czyli czerwonych krwinek we krwi. Następstwem tych niedoborów jest zmniejszenie zdolności krwi do transportu tlenu, a to z kolei pociąga za sobą zmniejszenie natlenowania tkanek i narządów.
Anemia może być przyczyną, ale i objawem, konsekwencją jakiejś innej choroby. Może zachorować na nią każdy z nas. A szczególnie narażone są dzieci, osoby starsze i kobiety w ciąży. W grupie ryzyka wymienić też można osoby chorujące przewlekle, po zabiegach chirurgicznych oraz kobiety z obfitymi krwawieniami miesięcznymi. Szczególną ostrożność powinni zachować weganie i wegetarianie.
Niedokrwistość, wbrew powszechnie krążącej opinii, nie zawsze wynika z niedoboru żelaza. Prawidłowe zdiagnozowanie przyczyn anemii jest zatem kluczem do powrotu do zdrowia.
Anemia może wynikać z wielu czynników, są to między innymi:
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) definiuje, że niedokrwistość rozpoznaje się przy spadku poziomu hemoglobiny:
Anemia, czyli niedokrwistość jest dość skomplikowaną jednostką chorobową i ma wiele podtypów – rodzajów. Możemy mówić o:
Choroba może mieć wiele przyczyn, ale jej objawy są podobne. Ich obecność i nasilenie uzależnione są od głębokości anemii i szybkości jej narastania i od stanu organizmu. Wśród najczęstszych symptomów choroby wymienia się:
Ponadto objawom tym mogą towarzyszyć:
Nie wszystkie objawy będą obserwowane na jednym organizmie. Różne typy anemii mogą się też specyficznie objawiać, np. drętwienie kończyn górnych i dolnych często spotykane w niedokrwistości z niedoboru witaminy B12.
Podstawowym badaniem jest morfologia krwi, a w niej parametry: liczba krwinek czerwonych (RBC), hemoglobina (Hb), hematokryt (Ht) oraz średnia objętość erytrocytu (MCV) i średnia zawartość hemoglobiny w erytrocycie (MCH). Dodatkowo poszerza się tę diagnostykę o zbadanie poziomu żelaza, ferrytyny, transferryny, kwasu foliowego i witaminy B12 oraz LDH, bilirubiny i haptoglobiny. Inne badania ustalane są indywidualnie.
Leczenie anemii musi uwzględniać przede wszystkim jej przyczyny. W zależności od jej rodzaju często polega na suplementacji niedoboru powodującego niedokrwistość (np. żelaza czy kwasu foliowego), ale zawsze pod kontrolą lekarza. Jeśli niedokrwistość powstaje w przebiegu innych chorób, w takim przypadku podstawą jest ich leczenie. W niektórych typach anemii konieczne mogą być na przykład transfuzje. Zawsze jest to leczenie dostosowane do objawów i stanu zdrowia pacjenta.
W przypadku gdy zaobserwujemy jakiekolwiek niepokojące symptomy, działajmy. Podstawą jest wykrycie niedokrwistość w jej początkowym stadium. Nie bójmy się profilaktyki. Badać trzeba się regularnie, co 12 miesięcy wykonywać podstawowe badania krwi. Ważna jest też dieta bogata w produkty pełnowartościowe, zawierająca witaminy B, żelazo i kwas foliowy, ryby, warzywa i owoce. Pojawienie się wymienionych wyżej objawów objawy powinny być konsultowane z lekarzem.
Konsultacja medyczna dr n. med. Karolina Radomska, Hematolog Centrum Medycznym Luxmed w Kraśniku
Anemia, czyli niedokrwistość, to stan, w którym zmniejsza się liczba krwinek czerwonych, stężenie hemoglobiny lub hematokryt. W efekcie organizm może być gorzej dotleniony.
Objawy anemii mogą obejmować osłabienie, przewlekłe zmęczenie, senność, zawroty głowy, duszność, kołatanie serca, bladość skóry, bóle głowy, problemy z koncentracją oraz gorszą tolerancję wysiłku.
Anemia może wynikać m.in. z niedoboru żelaza, witaminy B12 lub kwasu foliowego, przewlekłych krwawień, obfitych miesiączek, chorób przewlekłych, zaburzeń wchłaniania albo zwiększonego zapotrzebowania organizmu.
Większe ryzyko anemii dotyczy kobiet z obfitymi miesiączkami, kobiet w ciąży, dzieci, seniorów, osób na dietach eliminacyjnych, pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego oraz osób z przewlekłymi chorobami zapalnymi.
Podstawowym badaniem jest morfologia krwi. Lekarz może dodatkowo zalecić oznaczenie ferrytyny, żelaza, witaminy B12, kwasu foliowego, parametrów zapalnych lub innych badań, zależnie od objawów i podejrzewanej przyczyny.
Tak. Niedobór żelaza jest jedną z najczęstszych przyczyn anemii. Może być związany z niewystarczającą ilością żelaza w diecie, utratą krwi, zaburzeniami wchłaniania lub większym zapotrzebowaniem organizmu.
Leczenie anemii zależy od jej przyczyny. Może obejmować zmianę diety, suplementację żelaza, witaminy B12 lub kwasu foliowego, leczenie choroby podstawowej albo diagnostykę źródła utraty krwi.
Do lekarza warto zgłosić się przy przewlekłym zmęczeniu, osłabieniu, bladości skóry, duszności, zawrotach głowy, kołataniu serca, obfitych miesiączkach lub nieprawidłowych wynikach morfologii krwi.
Informacje zawarte w tym artykule mają charakter ogólnoinformacyjny i edukacyjny. Nie zastępują one profesjonalnej porady medycznej, diagnozy czy leczenia. Zaleca się konsultację z lekarzem lub innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia w celu uzyskania porady dotyczącej konkretnych objawów, dolegliwości czy stanu zdrowia.