Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παρουσιάσει μια αναθεωρημένη πρόταση για ένα διεθνές μέσο σύναψης δημοσίων συμβάσεων - ένα εργαλείο για την προώθηση της ανοικτής πρόσβασης στις αγορές δημόσιων συμβάσεων σε όλο τον κόσμο. Ενώ η ΕΕ είναι μια ανοικτή οικονομία, πολλοί από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους της ΕΕ εφαρμόζουν περιοριστικές πρακτικές που εισάγουν διακρίσεις εις βάρος των επιχειρήσεων της ΕΕ.
Οι κλειστές αγορές δημοσίων συμβάσεων υπονομεύουν τον ανταγωνισμό και τη διαφάνεια, αυξάνουν το κόστος των δημόσιων αγαθών και υπηρεσιών για τους φορολογούμενους και αυξάνουν επίσης τον κίνδυνο διαφθοράς. Το άνοιγμα των αγορών εκτός ΕΕ για τις ευρωπαϊκές εταιρείες θα οδηγήσει σε εξοικονόμηση πόρων για το δημόσιο, δημιουργώντας μια κατάσταση που θα είναι επωφελής για τις θέσεις εργασίας και την ανάπτυξη στην ΕΕ και στην εν λόγω χώρα που προκηρύσσει τον διαγωνισμό. Η Cecilia Malmström, Ευρωπαία Επίτροπος Εμπορίου, δήλωσε: "Πιστεύω ακράδαντα ότι ένα ανοικτό διεθνές εμπορικό σύστημα πρέπει να περιλαμβάνει τις δημόσιες συμβάσεις. Το άνοιγμα είναι καλό τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τους καταναλωτές και οδηγεί σε αποτελεσματική χρήση των χρημάτων των φορολογουμένων. Βοηθά επίσης στην καταπολέμηση της διαφθοράς. Αυτή η νέα πρόταση θα μας δώσει τα μέσα για να δείξουμε ότι δεσμευόμαστε να ανοίξουμε τις αγορές δημοσίων συμβάσεων σε παγκόσμιο επίπεδο" . Η Elżbieta Bieńkowska, Ευρωπαία Επίτροπος αρμόδια για την εσωτερική αγορά, τη βιομηχανία, την επιχειρηματικότητα και τις ΜΜΕ, δήλωσε: "Οι κρατικές προμήθειες σε όλο τον κόσμο αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αγορά. Θέλουμε οι εταιρείες της ΕΕ να είναι σε θέση να αξιοποιήσουν αυτή την αγορά εκτός ΕΕ, όπως ακριβώς οι εταιρείες εκτός ΕΕ μπορούν να επωφεληθούν από τη δική μας αγορά. Αυτό που κάνουμε σήμερα θα ανοίξει πόρτες για τις επιχειρήσεις μας και θα τους επιτρέψει να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις" . Το νέο μέσο επιτρέπει στην Επιτροπή να διεξάγει δημόσιες έρευνες σε περιπτώσεις διακρίσεων εις βάρος εταιρειών της ΕΕ στις αγορές προμηθειών. Σε περίπτωση που μια τέτοια έρευνα διαπιστώσει περιορισμούς που εισάγουν διακρίσεις έναντι των αγαθών, των υπηρεσιών ή/και των προμηθευτών της ΕΕ, η Επιτροπή θα καλεί την ενδιαφερόμενη χώρα να διαβουλευθεί για το άνοιγμα της αγοράς προμηθειών της. Οι διαβουλεύσεις αυτές μπορούν επίσης να λάβουν τη μορφή διαπραγματεύσεων για μια διεθνή συμφωνία. Ως έσχατη λύση, η Επιτροπή θα μπορούσε, μετά από διαβούλευση με τα κράτη μέλη της ΕΕ, να εφαρμόσει το νέο εργαλείο. Αυτό σημαίνει ότι οι προσφορές που αποτελούνται από αγαθά και υπηρεσίες της ενδιαφερόμενης χώρας θα θεωρούνταν, σε σύγκριση με άλλες προσφορές, ότι προσφέρουν υψηλότερη τιμή από αυτή που έχουν υποβάλει, παρέχοντας έτσι ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στα αγαθά και τις υπηρεσίες των ευρωπαϊκών και μη στοχευμένων χωρών. Για να αποφύγουν την εφαρμογή αυτού του εργαλείου, οι τρίτες χώρες δεν έχουν παρά να σταματήσουν αυτές τις πρακτικές διακρίσεων. Οι υφιστάμενες δεσμεύσεις της ΕΕ - μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της Συμφωνίας Δημοσίων Συμβάσεων (ΣΔΣ) του ΠΟΕ και διμερών εμπορικών συμφωνιών - δεν επηρεάζονται από την πρωτοβουλία αυτή. Οι αγορές δημόσιων συμβάσεων της ΕΕ είναι ανοικτές σε ξένους παρόχους και ολοένα και πιο διαφανείς: η βάση δεδομένων της Επιτροπής Tenders Electronic Daily (TED) που καλύπτει τις ευκαιρίες για δημόσιες συμβάσεις στην ΕΕ είναι πλέον εξοπλισμένη και με ένα δωρεάν μεταφραστικό εργαλείο, καταργώντας τον γλωσσικό περιορισμό. Η Επιτροπή διαπραγματεύεται επίσης επί του παρόντος το άνοιγμα της αγοράς με ορισμένους από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους της ΕΕ, στο πλαίσιο συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου ή στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, και αναμένει ότι οι διαπραγματεύσεις αυτές θα οδηγήσουν σε ουσιαστικό άνοιγμα της αγοράς, καθιστώντας περιττή τη μελλοντική χρήση του νέου εργαλείου έναντι των χωρών αυτών. Επιπλέον, η πρόταση περιέχει και άλλα στοιχεία που διασφαλίζουν την αναλογικότητά της ως προς την επίτευξη των στόχων της, διασφαλίζοντας ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο για την προστασία ή το κλείσιμο των αγορών δημοσίων συμβάσεων της ΕΕ. Προκειμένου να αποφευχθεί αρνητικός αντίκτυπος στην ανάπτυξη, το προτεινόμενο μέσο δεν θα εφαρμόζεται έναντι προμηθευτών από τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες ή τις πιο ευάλωτες αναπτυσσόμενες χώρες
δεν θα εφαρμόζεται σε προσφορές που υποβάλλονται από μικρομεσαίες επιχειρήσεις της ΕΕ , ώστε να διευκολυνθεί η συμμετοχή τους στην αγορά προμηθειών της ΕΕ
η εφαρμογή θα περιορίζεται σε συμβάσεις άνω ενός ορισμένου ορίου
το πεδίο εφαρμογής της πιθανής δράσης θα είναι στοχευμένο σε ό,τι κρίνεται απαραίτητο: η εφαρμογή μπορεί να περιοριστεί σε ορισμένους προμηθευτές από την εν λόγω τρίτη χώρα και η εφαρμογή της σε μια επιλεγμένη ομάδα αναθετουσών αρχών σε κάθε κράτος μέλος της ΕΕ.
Οι εταιρείες της ΕΕ υπόκεινται συχνά σε διακρίσεις όταν πωλούν τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους σε δημόσιους φορείς άλλων χωρών. Οι περιορισμοί αυτοί επηρεάζουν ανταγωνιστικούς τομείς της ΕΕ, όπως οι κατασκευές , οι δημόσιες μεταφορές , οι ιατρικές συσκευές , η παραγωγή ενέργειας και τα φαρμακευτικά προϊόντα . Μόνο το ένα τέταρτο της παγκόσμιας ετήσιας αγοράς προμηθειών είναι ανοικτό στον διεθνή ανταγωνισμό. Η εμπορική στρατηγική της Επιτροπής του 2015 υπογραμμίζει την ανάγκη για μια αποτελεσματική πολιτική που να αντιμετωπίζει τις νέες οικονομικές πραγματικότητες και επισημαίνει την ανάγκη να εξασφαλιστούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού στην πρόσβαση στην αγορά και για τις δημόσιες συμβάσεις. Η στρατηγική επίσης επιδιώκει περισσότερες προσπάθειες για την καταπολέμηση των πρακτικών διαφθοράς . Η διαφθορά αποτελεί παγκόσμιο πρόβλημα και είναι ιδιαίτερα σημαντική στην περίπτωση των δημόσιων συμβάσεων. Οι προσπάθειες της ΕΕ για την υπέρβαση των υφιστάμενων εμπορικών φραγμών είναι διττές. Η ΕΕ περιλαμβάνει ολοκληρωμένα κεφάλαια για τις δημόσιες συμβάσεις στις συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου που συνάπτει διμερώς με τους εταίρους της. Επίσης, διαπραγματεύεται με χώρες που επιθυμούν να προσχωρήσουν στη συμφωνία του ΠΟΕ για τις δημόσιες συμβάσεις (ΣΔΣ) - για παράδειγμα την Κίνα και την Αυστραλία - με στόχο να προσχωρήσουν περισσότερες χώρες στη συμφωνία και να εφαρμοστεί τελικά σε όλα τα μέλη του ΠΟΕ. Τον Μάρτιο του 2012, η Επιτροπή υπέβαλε την πρώτη της πρόταση για τη δημιουργία κινήτρων ώστε οι εμπορικοί εταίροι της ΕΕ να επιλέξουν μεγαλύτερη διαφάνεια στις δημόσιες συμβάσεις. Η σημερινή πρόταση επιφέρει βελτιώσεις στην αρχική πρωτοβουλία της Επιτροπής, επιτρέποντας στην ΕΕ να αναλάβει αναλογική και πιο στοχευμένη δράση - παρέχοντας μοχλό πίεσης στις διαπραγματεύσεις, χωρίς να κλείνουν οι αγορές της ΕΕ ή να προστίθεται αδικαιολόγητη επιβάρυνση στις αναθέτουσες αρχές.