Οι οδηγίες της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις καλύπτουν τους διαγωνισμούς που αναμένεται να έχουν αξία μεγαλύτερη από ένα συγκεκριμένο ποσό. Οι βασικές αρχές αυτών των οδηγιών είναι η διαφάνεια , η ίση μεταχείριση , ο ανοικτός ανταγωνισμός και η ορθή διαχείριση των διαδικασιών . Έχουν σχεδιαστεί για την επίτευξη μιας αγοράς δημοσίων συμβάσεων ανταγωνιστικής, ανοικτής και καλά ρυθμισμένης.
Νομικοί κανόνες, εφαρμογή και επιβολή
Γιατί οι δημόσιες συμβάσεις είναι σημαντικές
H πρωτοβουλία της Επιτροπής έχει τέσσερις κύριους άξονες
Οι οδηγίες της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις καλύπτουν τους διαγωνισμούς που αναμένεται να έχουν αξία μεγαλύτερη από ένα συγκεκριμένο ποσό . Οι βασικές αρχές αυτών των οδηγιών είναι η διαφάνεια, η ίση μεταχείριση, ο ανοικτός ανταγωνισμός και η ορθή διαχείριση των διαδικασιών. Έχουν σχεδιαστεί για την επίτευξη μιας αγοράς δημοσίων συμβάσεων ανταγωνιστικής, ανοικτής και καλά ρυθμισμένης. Αυτά τα χαρακτηριστικά είναι πολύ σημαντικά για την ορθή χρήση των δημόσιων πόρων. Οι οδηγίες αυτές διασφαλίζουν επίσης ότι οι εταιρείες της ΕΕ έχουν πρόσβαση σε γρήγορες και αποτελεσματικές πρακτικές . Το δίκτυο των φορέων της ΕΕ συμβάλλει στη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις σε εθνικό επίπεδο. Η ενότητα σχετικά με τους νομικούς κανόνες, την εφαρμογή και την επιβολή καλύπτει τους ισχύοντες κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις και την παρακολούθηση και επιβολή των κανόνων, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας υποβολής καταγγελίας .
Κάθε χρόνο, πάνω από 250.000 δημόσιες αρχές στην ΕΕ δαπανούν περίπου το 14% του ΑΕΠ (περίπου 2 τρισεκατομμύρια ευρώ ετησίως) για την αγορά υπηρεσιών, προμηθειών και υλοποίησης έργων.
Σε πολλούς τομείς, όπως η ενέργεια , οι μεταφορές , η διαχείριση αποβλήτων , η κοινωνική προστασία και η παροχή υπηρεσιών υγείας ή εκπαίδευσης , οι δημόσιες αρχές είναι οι κύριοι αγοραστές.
Ο δημόσιος τομέας μπορεί να χρησιμοποιήσει τις δημόσιες συμβάσεις για να ενισχύσει την απασχόληση, την ανάπτυξη, τις επενδύσεις αλλά και για να δημιουργήσει μια οικονομία πιο καινοτόμα και αποδοτική .
Οι υψηλής ποιότητας δημόσιες υπηρεσίες εξαρτώνται από τις σύγχρονες, καλά οργανωμένες και αποτελεσματικές δημόσιες συμβάσεις.
Η βελτίωση των δημόσιων συμβάσεων μπορεί να αποφέρει μεγάλες εξοικονομήσεις: ακόμη και 1% αύξηση της αποδοτικότητας θα μπορούσε να εξοικονομήσει 20 δισ. ευρώ ετησίως .
Καθορισμός τομέων προτεραιότητας για βελτίωση - Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να αναπτύξουν μια στρατηγική προσέγγιση για τις πολιτικές προμηθειών, εστιάζοντας σε έξι βασικές προτεραιότητες: μεγαλύτερη υιοθέτηση καινοτόμων , πράσινων και κοινωνικών κριτηρίων κατά την ανάθεση δημόσιων συμβάσεων, επαγγελματοποίηση των δημόσιων αγοραστών, βελτίωση της πρόσβασης των ΜΜΕ στις αγορές προμηθειών της ΕΕ και των εταιρειών της ΕΕ σε τρίτες χώρες, αύξηση της διαφάνειας, της ακεραιότητας και της ποιότητας των δεδομένων για τις δημόσιες συμβάσεις, ψηφιοποίηση των διαδικασιών προμηθειών και μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ των δημόσιων αγοραστών σε ολόκληρη την ΕΕ. Εθελοντική εκ των προτέρων αξιολόγηση μεγάλων έργων υποδομής - Τα πολύπλοκα έργα μπορεί να αποτύχουν από την αρχή, εάν οι διαχειριστές του έργου δεν κατανοήσουν πλήρως τους πολύπλοκους κανόνες που ισχύουν για τις δημόσιες συμβάσεις μεγάλης κλίμακας. Η Επιτροπή θα δημιουργήσει ένα γραφείο βοήθειας που θα μπορεί να απαντά σε πρώιμο στάδιο σε συγκεκριμένες ερωτήσεις που αφορούν έργα με εκτιμώμενη αξία άνω των 250 εκατ. ευρώ. Για έργα μεγάλης σημασίας για το οικείο κράτος μέλος ή με συνολική εκτιμώμενη αξία άνω των 500 εκατ. ευρώ, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να ζητήσουν από την Επιτροπή να ελέγξει το πλήρες σχέδιο σύναψης συμβάσεων ως προς τη συμβατότητά του με τη νομοθεσία της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις, μειώνοντας σημαντικά τις αβεβαιότητες και τον κίνδυνο καθυστερήσεων και νομικών προσφυγών . Ο μηχανισμός είναι προαιρετικός, η συμβουλή της Επιτροπής δεν είναι δεσμευτική και η διαχείριση των πληροφοριών υπόκειται σε αυστηρές απαιτήσεις εμπιστευτικότητας. Σύσταση σχετικά με τον επαγγελματισμό των δημόσιων αγοραστών - Η Επιτροπή συνιστά μέτρα που πρέπει να λάβουν τα κράτη μέλη για να διασφαλίσουν ότι οι δημόσιοι αγοραστές διαθέτουν τις επιχειρηματικές δεξιότητες, τις τεχνικές γνώσεις και την κατανόηση των διαδικασιών που απαιτούνται για να συμμορφώνονται με τους κανόνες και να διασφαλίζουν ότι οι φορολογούμενοι λαμβάνουν τα καλύτερα αγαθά και υπηρεσίες. Η Επιτροπή διευκολύνει την ανταλλαγή ορθών πρακτικών και καινοτόμων προσεγγίσεων. Διαβούλευση σχετικά με την τόνωση της καινοτομίας μέσω των δημόσιων συμβάσεων - Η Επιτροπή είχε δρομολογήσει μια στοχευμένη διαβούλευση για τη συλλογή σχολίων από τα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με τον τρόπο τόνωσης της καινοτομίας μέσω των δημόσιων συμβάσεων αγαθών και υπηρεσιών. Οι δημόσιες συμβάσεις καινοτομίας μπορεί να αφορούν τα αποτελέσματα της καινοτομίας καθώς και καινοτόμους τρόπους αγοράς. Στόχος ήταν να τροφοδοτήσει μελλοντικές κατευθυντήριες γραμμές για τις δημόσιες αρχές, οι οποίες θα εξετάζουν θέματα όπως ο τρόπος καθορισμού στρατηγικής, η οργάνωση της υποστήριξης για τη σύναψη συμβάσεων καινοτομίας και η χρήση εργαλείων σύναψης συμβάσεων φιλικών προς την καινοτομία.