Migrena należy do jednych z najczęstszych dolegliwości neurologicznych – jej napady dotyczą nawet 15% naszej populacji. Objawia się najczęściej jednostronnym bólem głowy przez kilkanaście godzin, któremu towarzyszy często światłowstręt i mdłości. Niektóre osoby uskarżają się na tzw. aurę, czyli zaburzenia widzenia w postaci świetlnych punktów lub błysków. Migrena sprawia, że osoba na nią cierpiąca nie jest w stanie podjąć normalnych, codziennych czynności. Bóle migrenowe mają charakter napadowy i nawracający.
Migrena jest przedmiotem badań neurologów, psychologów i epidemiologów. Zapobieganie jej jest wyzwaniem. Leki stosowane są zwykle nie zapobiegawczo, ale już w momencie, kiedy migrena się pojawi. Wielu specjalistów zwraca uwagę na związek migreny z zażywanymi lekami i pokarmami. Stąd rodzą się pytania o dietę – co jeść, czego unikać w jadłospisie?
Szukanie skutecznych sposobów zapobiegania i leczenia migreny wynika z obserwacji przyczyn choroby. Lekarze zwracają uwagę na szereg czynników sprzyjających wystąpieniu napadu bólu migrenowego:
Niektóre składniki diety mogą być jednym z czynników prowokujących napad migrenowy. Zdarza się, że spożycie danego produktu – z równoległym wystąpieniem innego poza żywieniowego czynnika (np. stres, zmiana pogody) – wywołuje migrenę. Jest to oczywiście proces indywidualny, nie wszystkie osoby cierpiące na migrenę będą reagowały tak samo na określone składniki diety. Nie istnieje też lista pokarmów, które miałyby być wykluczone i służyły każdemu choremu. Dieta antymigrenowa bazuje na eliminacji produktów, które potencjalnie mogą być czynnikiem wywołującym ból lub zwiększającym częstotliwość napadów.
Coraz więcej badań potwierdza, że otyłość może zwiększać częstość i nasilenie napadów migreny . Nadmiar tkanki tłuszczowej wpływa na gospodarkę hormonalną i nasila procesy zapalne w organizmie, co może obniżać próg bólu i sprzyjać częstszym atakom. U osób z nadwagą migrena często przebiega ciężej i trudniej reaguje na leczenie. Z drugiej strony, przewlekły ból głowy i zmęczenie mogą utrudniać aktywność fizyczną, co sprzyja dalszemu przybieraniu na wadze. Dlatego utrzymanie prawidłowej masy ciała i wprowadzenie zrównoważonej diety przeciwzapalnej to ważny element profilaktyki i leczenia migreny.
Wśród produktów mogących zwiększać ryzyko wystąpienia ataków migreny, znalazły się te, które zawierają: glutaminian sodu, czerwień koszenilową, aminy biogenne – tyraminę i histaminę, fenyloalaninę . Z tego powodu prawidłowo skonstruowana dieta migrenowa będzie eliminować produkty spożywcze zawierające wyżej wymienione związki.
Do produktów polecanych przy migrenie należą:
Dieta może wpływać na przebieg migreny u części osób. Niektóre produkty, nieregularne posiłki, odwodnienie lub głodzenie mogą nasilać bóle głowy albo sprzyjać wystąpieniu napadu migrenowego.
U niektórych osób migrenę mogą nasilać m.in. alkohol, czekolada, sery dojrzewające, produkty wysokoprzetworzone, żywność z dodatkiem glutaminianu sodu, sztucznych słodzików, konserwantów oraz bardzo słone lub tłuste potrawy.
Tak. Długie przerwy między posiłkami, pomijanie śniadania lub restrykcyjne diety mogą sprzyjać spadkom energii i wywoływać ból głowy u osób podatnych na migrenę.
Tak. Niedostateczna ilość płynów może sprzyjać bólom głowy i nasilać objawy migreny. Warto regularnie pić wodę, szczególnie w upały, podczas wysiłku fizycznego i przy zwiększonej utracie płynów.
Kofeina może działać różnie. U części osób niewielka ilość kawy łagodzi ból głowy, a u innych może go nasilać lub prowokować napad. Znaczenie ma także regularność picia kawy i nagłe odstawienie kofeiny.
W dzienniczku warto zapisywać datę i godzinę bólu, jego nasilenie, zjedzone posiłki, wypite napoje, sen, stres, aktywność fizyczną, miesiączkę, pogodę oraz zastosowane leki. To może pomóc rozpoznać indywidualne czynniki wyzwalające.
Dietę eliminacyjną warto stosować ostrożnie i najlepiej po konsultacji ze specjalistą. Nie każdy pacjent reaguje na te same produkty, dlatego nie zaleca się eliminowania wielu grup żywności bez wyraźnego uzasadnienia.
Do lekarza warto zgłosić się, gdy bóle głowy są częste, bardzo silne, zmieniają charakter, utrudniają codzienne funkcjonowanie albo towarzyszą im objawy neurologiczne, takie jak zaburzenia widzenia, mowy, czucia lub niedowład.
Informacje zawarte w tym artykule mają charakter ogólnoinformacyjny i edukacyjny. Nie zastępują one profesjonalnej porady medycznej, diagnozy czy leczenia. Zaleca się konsultację z lekarzem lub innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia w celu uzyskania porady dotyczącej konkretnych objawów, dolegliwości czy stanu zdrowia.