Obniżenie narządu rodnego (descensus genitalis) to zmiana ułożenia macicy oraz pochwy w wyniku rozciągnięcia mięśni, ale nie tylko! To także obniżenie dróg moczowych, jelita cienkiego czy odbytnicy oraz dysfunkcje seksualne. Nie zawsze wszystkie wymienione zmiany występują jednocześnie, czasem nawet możesz ich nie zauważyć lub podejrzewać inne schorzenia. Z tego powodu warto dowiedzieć się więcej na jego temat, zasięgnąć porady specjalisty i uzyskać pomoc, bo nie każda zmiana tego typu wymaga przeprowadzenia operacji plastycznej.
O problem obniżenia narządu rodnego spytaliśmy mgr Natalię Stopę-Harasiuk – terapeutkę uroginekologiczną, akredytowaną przez Polskie Towarzystwo Uroginekologiczne.
Jest wiele czynników wpływających na zaburzenia statyki narządu rodnego. Do najczęstszych przyczyn powodujących te nieprawidłowości anatomiczne zalicza się uszkodzenia struktur mięśniowo-powięziowo-nerwowych w obrębie miednicy mniejszej . Te uszkodzenia mogą być następstwem uszkodzeń mechanicznych, takich jak: poród, ale również operacje w obrębie dna miednicy . Obniżenia powodować mogą także procesy starzenia się organizmu, spowodowane niedoborem hormonów (estrogenów, androgenów), co skutkuje zaburzeniami struktury oraz funkcji białek odpowiedzialnych za wytrzymałość mechaniczną tkanek dna miednicy.
Do obniżania narządu rodnego możesz mieć zwyczajnie predyspozycje. Sprzyjać mu może specyficzna anatomia, wrodzone zaburzenia syntezy kolagenu oraz czynniki promujące: przewlekły kaszel, otyłość, wykonywanie ciężkiej pracy fizycznej obecnie lub w przeszłości. Według dostępnych danych epidemiologicznych 50 % wieloródek ma zaburzenia statyki narządu rodnego, jednak interwencji chirurgicznej wymaga jedynie 10 %.
Jednym z najbardziej dokuczliwych objawów obniżenia narządu rodnego jest dyskomfort podczas oddawania moczu: częstomocz, parcia naglące, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza, trudności w rozpoczęciu oddawania moczu .
Równie uciążliwe są zaburzenia defekacji: zaparcia, uczucie niepełnego wypróżnienia, dyskomfort w trakcie defekacji, uczucie parcia na stolec.
Pozostałe objawy zgłaszane przez pacjentki to: uczucie ciężkości, dolegliwości bólowe w okolicy podbrzusza, krocza lub w odcinku krzyżowym kręgosłupa, dyskomfort w obrębie jamy brzusznej, wyczuwalnego kulistego ciała obcego w pochwie . To również mogą być następstwa obniżenia narządu rodnego, których możesz nawet nie łączyć z tym problemem.
Ze względu na stopień obniżenia, wyróżniamy:
I stopień – część przodująca obniżenia nie przekracza przedsionka pochwy II stopień – obniżenie macicy lub pochwy dochodzi do przedsionka pochwy III stopień – część przodująca obniżenia przekracza przedsionek pochwy i uwidacznia się na zewnątrz (częściowe lub całkowite wypadanie narządu rodnego)
Ze względu na rodzaj defektu, rozróżniamy:
Zaburzenia statyki narządu rodnego wymagają specjalistycznej diagnostyki oraz odpowiedniego podejścia terapeutycznego. Świadomość zdrowotna oraz chęć do zachowania odpowiedniej jakości życia kobiet wzrasta, stąd coraz więcej Pań, które zmagają się z powyższym problemem szuka pomocy specjalistycznej. W tym przypadku postawienie właściwej diagnozy wymaga poznania dokładnego powodu danej dysfunkcji, dlatego badanie oraz terapię powinna przeprowadzić osoba specjalizująca się w fizjoterapii uroginekologicznej w Lublinie .
Jest to dziedzina, której głównym zadaniem jest przywrócenie prawidłowych napięć, szczególnie w obszarze miednicy. A cały proces powinien opierać się na założeniu, iż miednica kobiety składa się z wzajemnie powiązanych ze sobą struktur oraz, że istnieje ścisły związek pomiędzy jej budową a funkcją.
Najważniejsze jest właściwe rozpoznanie rodzaju i stopnia zaawansowania choroby . W drugiej kolejności brany pod uwagę jest wiek pacjentki. W przypadku obniżeń I oraz II stopnia (IIa) zaleca się leczenie zachowawcze polegające na terapii pessarami oraz terapii u fizjoterapeuty uroginekologicznego. Kluczowe w leczeniu jest wprowadzenie ćwiczeń dna miednicy oraz edukacja na temat zmiany nawyków dnia codziennego.
U pacjentek postmenopauzalnych stosuje się miejscową estrogenoterapię. W przypadku występowania parć naglących, wskazane jest kondycjonowanie pęcherza, ćwiczenia dna miednicy.
Gdy leczenie zachowawcze nie jest możliwe, w zależności od stopnia nasilenia obniżenia narządu rodnego, pęcherza lub odbytnicy, stosuje się odpowiednio dobrane metody operacyjne. Operacje wykonuje się z dostępu pochwowego, laparoskopowego lub brzusznego.
Po przebytej operacji warto skorzystać z konsultacji fizjoterapeutycznej pooperacyjnej . Podstawą prawidłowej rekonwalescencji jest edukacja pacjentki, jak nie angażować tłoczni brzusznej, jak wykonywać czynności dnia codziennego, w sposób nieobciążający mięśni dna miednicy w celu nauki aktywacji tych mięśni.
Obniżenie narządu rodnego, czyli descensus genitalis, to zmiana ułożenia macicy oraz pochwy. Może obejmować także obniżenie dróg moczowych, jelita cienkiego lub odbytnicy oraz wiązać się z dysfunkcjami seksualnymi.
Nie zawsze. Niektóre zmiany mogą być trudne do zauważenia albo mogą przypominać inne schorzenia. Dlatego przy niepokojących dolegliwościach warto skonsultować się ze specjalistą.
Do najczęstszych przyczyn należą uszkodzenia struktur mięśniowo-powięziowo-nerwowych w obrębie miednicy mniejszej. Mogą one powstać m.in. po porodzie, po operacjach w obrębie dna miednicy, a także w wyniku procesów starzenia i niedoboru hormonów.
Ryzyko obniżenia narządu rodnego mogą zwiększać predyspozycje anatomiczne, wrodzone zaburzenia syntezy kolagenu, przewlekły kaszel, otyłość oraz wykonywanie ciężkiej pracy fizycznej obecnie lub w przeszłości.
Objawami mogą być uczucie ciężkości, ból w okolicy podbrzusza, krocza lub odcinka krzyżowego kręgosłupa, dyskomfort w jamie brzusznej oraz uczucie lub wyczuwanie kulistego ciała obcego w pochwie.
Mogą pojawić się częstomocz, parcia naglące, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza oraz trudności w rozpoczęciu oddawania moczu. Takie objawy mogą być jednymi z bardziej dokuczliwych dolegliwości związanych z zaburzeniami statyki dna miednicy.
Obniżeniu narządu rodnego mogą towarzyszyć zaburzenia defekacji, takie jak zaparcia, uczucie niepełnego wypróżnienia, dyskomfort w trakcie defekacji oraz uczucie parcia na stolec.
Wyróżnia się trzy stopnie obniżenia. W I stopniu część przodująca obniżenia nie przekracza przedsionka pochwy. W II stopniu obniżenie macicy lub pochwy dochodzi do przedsionka pochwy. W III stopniu część przodująca przekracza przedsionek pochwy i uwidacznia się na zewnątrz.
Do rodzajów defektów należą m.in. urethrocele, cystocele, enterocele i rektocele. Obniżenie może dotyczyć także macicy oraz pochwy.
Zaburzenia statyki narządu rodnego wymagają specjalistycznej diagnostyki. Badanie i terapię powinna przeprowadzić osoba specjalizująca się w fizjoterapii uroginekologicznej, ponieważ właściwa diagnoza wymaga ustalenia dokładnej przyczyny danej dysfunkcji.
Nie każda zmiana tego typu wymaga operacji. W przypadku obniżeń I oraz II stopnia zaleca się leczenie zachowawcze, które może obejmować terapię pessarami oraz terapię u fizjoterapeuty uroginekologicznego.
Leczenie zachowawcze może obejmować terapię pessarami, terapię u fizjoterapeuty uroginekologicznego, ćwiczenia dna miednicy oraz edukację dotyczącą zmiany codziennych nawyków.
Leczenie operacyjne stosuje się wtedy, gdy leczenie zachowawcze nie jest możliwe. Metoda operacyjna dobierana jest do stopnia nasilenia obniżenia narządu rodnego, pęcherza lub odbytnicy, a zabieg może być wykonany z dostępu pochwowego, laparoskopowego albo brzusznego.
Tak. Po operacji warto skorzystać z konsultacji fizjoterapeutycznej. Edukacja pooperacyjna obejmuje m.in. naukę wykonywania codziennych czynności bez nadmiernego obciążania mięśni dna miednicy oraz bez angażowania tłoczni brzusznej.
Informacje zawarte w tym artykule mają charakter ogólnoinformacyjny i edukacyjny. Nie zastępują one profesjonalnej porady medycznej, diagnozy czy leczenia. Zaleca się konsultację z lekarzem lub innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia w celu uzyskania porady dotyczącej konkretnych objawów, dolegliwości czy stanu zdrowia.