Ο ν. 4412/2016 αποτελεί το βασικό νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τις δημόσιες συμβάσεις έργων, προμηθειών και υπηρεσιών στην Ελλάδα. Μετά τις σημαντικές τροποποιήσεις που επήλθαν κυρίως με τον ν. 4782/2021 και τις μεταγενέστερες νομοθετικές παρεμβάσεις, οι αναθέτουσες αρχές διαθέτουν ένα ευρύ φάσμα διαδικασιών ανάθεσης, επιλέγοντας κάθε φορά εκείνη που ανταποκρίνεται καλύτερα στο αντικείμενο και την αξία της σύμβασης.
Διαδικασίες ανάθεσης άνω των ορίων
Διαδικασίες ανάθεσης κάτω των ορίων
Ανταγωνιστική διαδικασία με διαπραγμάτευση
Ανταγωνιστικός διάλογος
Σύμπραξη καινοτομίας
Διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση
Για συμβάσεις που υπερβαίνουν τα ευρωπαϊκά χρηματικά όρια μπορούν να εφαρμοστούν οι ακόλουθες διαδικασίες:
Διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση (μόνο στις περιπτώσεις που προβλέπει ο νόμος)\
Για συμβάσεις κάτω από τα ευρωπαϊκά όρια προβλέπονται:
Σύστημα προεπιλογής (στους τομείς όπου προβλέπεται)
Συμβάσεις ενεργειών τεχνικής βοήθειας
Η ανοικτή διαδικασία αποτελεί τη συνηθέστερη μορφή διαγωνισμού. Κάθε ενδιαφερόμενος οικονομικός φορέας μπορεί να υποβάλει προσφορά, χωρίς προηγούμενη επιλογή υποψηφίων.
Η διαδικασία χαρακτηρίζεται από πλήρη δημοσιότητα και διαφάνεια και εφαρμόζεται τόσο στις συμβάσεις άνω όσο και κάτω των ευρωπαϊκών ορίων. Οι προθεσμίες υποβολής προσφορών καθορίζονται από τις διατάξεις του ν. 4412/2016 και μπορεί να συντμηθούν μόνο στις περιπτώσεις που προβλέπει ο νόμος.
Στην κλειστή διαδικασία κάθε ενδιαφερόμενος οικονομικός φορέας μπορεί να υποβάλει αίτηση συμμετοχής, όμως προσφορά υποβάλλουν μόνο όσοι προσκληθούν από την αναθέτουσα αρχή μετά την αξιολόγηση των δικαιολογητικών ποιοτικής επιλογής.
Η διαδικασία εφαρμόζεται κυρίως όταν απαιτείται προεπιλογή υποψηφίων με συγκεκριμένα τεχνικά ή οικονομικά χαρακτηριστικά.
Η διαδικασία αυτή χρησιμοποιείται όταν η σύμβαση παρουσιάζει αυξημένη πολυπλοκότητα ή όταν οι ανάγκες της αναθέτουσας αρχής δεν μπορούν να καλυφθούν χωρίς διαπραγμάτευση.
Οι οικονομικοί φορείς υποβάλλουν αίτηση συμμετοχής και, μετά την προεπιλογή, καλούνται να υποβάλουν αρχικές προσφορές, οι οποίες μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σύμφωνα με τους όρους της διακήρυξης.
Ο ανταγωνιστικός διάλογος εφαρμόζεται σε ιδιαίτερα σύνθετες συμβάσεις όπου η αναθέτουσα αρχή δεν είναι σε θέση να καθορίσει εξαρχής τη βέλτιστη τεχνική ή οικονομική λύση.
Μετά την επιλογή των υποψηφίων διεξάγεται διάλογος για τον προσδιορισμό των κατάλληλων λύσεων και στη συνέχεια οι συμμετέχοντες υποβάλλουν τις τελικές προσφορές τους.
Η σύμπραξη καινοτομίας επιλέγεται όταν δεν υπάρχουν διαθέσιμες στην αγορά λύσεις που να καλύπτουν τις ανάγκες της αναθέτουσας αρχής.
Στόχος είναι η ανάπτυξη ενός καινοτόμου προϊόντος, υπηρεσίας ή έργου και, εφόσον επιτευχθούν τα συμφωνημένα επίπεδα απόδοσης και κόστους, η επακόλουθη προμήθειά του από τον ίδιο οικονομικό φορέα.
Ο διαγωνισμός μελέτης χρησιμοποιείται κυρίως για αρχιτεκτονικές, πολεοδομικές, τεχνικές και συναφείς μελέτες.
Οι αναθέτουσες αρχές εφαρμόζουν ειδικούς κανόνες που εξασφαλίζουν διαφάνεια, ίση μεταχείριση και πραγματικό ανταγωνισμό μεταξύ των συμμετεχόντων.
Πρόκειται για εξαιρετική διαδικασία που εφαρμόζεται μόνο στις περιοριστικά αναφερόμενες περιπτώσεις του νόμου.
Ενδεικτικά, μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν:
δεν υποβλήθηκαν κατάλληλες προσφορές σε προηγούμενο ανοικτό ή κλειστό διαγωνισμό,
υπάρχει αποκλειστικός οικονομικός φορέας για τεχνικούς ή λόγους προστασίας δικαιωμάτων,
συντρέχουν κατεπείγουσες περιστάσεις που δεν οφείλονται στην αναθέτουσα αρχή,
πρόκειται για ειδικές περιπτώσεις προμηθειών που προβλέπονται από τη νομοθεσία.
Η χρήση της απαιτεί πάντοτε πλήρη και ειδική αιτιολόγηση.
Η απευθείας ανάθεση εξακολουθεί να αποτελεί τη συντομότερη διαδικασία ανάθεσης για συμβάσεις μικρής αξίας.
Σήμερα επιτρέπεται όταν η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης δεν υπερβαίνει τις 30.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ.
Για ορισμένες ειδικές κατηγορίες υπηρεσιών των άρθρων 107 έως 110 του ν. 4412/2016, καθώς και σε ειδικές περιπτώσεις έργων ΤΠΕ που προβλέπονται από το άρθρο 118, το όριο μπορεί να ανέρχεται στις 60.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ.
Η απόφαση ανάθεσης δημοσιεύεται υποχρεωτικά στο ΚΗΜΔΗΣ και εφαρμόζονται οι κανόνες διαφάνειας που προβλέπει ο νόμος.
Οι αναθέτοντες φορείς των τομέων κοινής ωφέλειας μπορούν να λειτουργούν συστήματα προεπιλογής οικονομικών φορέων, στα οποία οι ενδιαφερόμενοι έχουν δυνατότητα εγγραφής οποτεδήποτε.
Τα κριτήρια επιλογής και λειτουργίας του συστήματος πρέπει να είναι αντικειμενικά, σαφή και χωρίς διακρίσεις.
Οι συμβάσεις τεχνικής βοήθειας εξακολουθούν να αποτελούν ειδική κατηγορία συμβάσεων που χρησιμοποιείται κυρίως για την υποστήριξη συγχρηματοδοτούμενων και εθνικών προγραμμάτων του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.
Η επιλογή της κατάλληλης διαδικασίας ανάθεσης εξαρτάται από την εκτιμώμενη αξία της σύμβασης, το αντικείμενο , τον βαθμό πολυπλοκότητας και τις ειδικές προϋποθέσεις που θέτει ο ν. 4412/2016 .
Οι συνεχείς τροποποιήσεις της νομοθεσίας καθιστούν απαραίτητη τη διαρκή ενημέρωση των αναθετουσών αρχών και των οικονομικών φορέων, ώστε κάθε διαδικασία να διενεργείται σύμφωνα με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο, διασφαλίζοντας τη νομιμότητα , τη διαφάνεια και τον υγιή ανταγωνισμό .
Εγγραφείτε και δοκιμάστε δωρεάν την υπηρεσία μας λαμβάνοντας δημόσιους διαγωνισμούς για το αντικείμενό σας καθημερινά μέσω e-mail.