Okołoustne zapalenie skóry to częsta dolegliwość, która może dotyczyć osób w każdym wieku i każdej płci. Na pierwszy rzut oka przypomina trądzik, choć nim nie jest. Stanowi duży problem dermatologiczny i estetyczny.
O objawach i sposobach leczenia dorosłych i dzieci rozmawiamy z lekarzem dermatologiem, Panią Joanną Nowak-Guzowska.
Okołoustne zapalenie skóry ( dermatitis perioralis ) jest chorobą, która przedstawia się na skórze w formie subtelnych, drobnych grudek rumieniowych lub drobnych pęcherzyków. Rzeczywiście, najczęściej zlokalizowana jest wokół ust. W mniej typowych przypadkach mogą być zajęte także fałdy nosowo-wargowe, podbródek, policzki i czoło. Choroba najczęściej występuje u kobiet między 16 a 45 r.ż., rzadziej u mężczyzn. Natomiast 7 proc. wszystkich przypadków okołoustnego zapalenia skóry dotyczy dzieci poniżej 12 r.ż.
Zmiany skórne są nierównomiernie zgrupowane, ale symetryczne, zlewając się, mogą przybrać postać wyprysku z delikatnym złuszczeniem. Typowa jest także obwódka skóry niezmienionej wokół granicy czerwieni wargowej. Zmianom skórnym towarzyszyć może świąd oraz pieczenie.
Przyczyny zapalenia okołoustnego nie są do końca znane. Wpływ czynników genetycznych został wykluczony. Istnieją takie bodźce, które znacznie przyczyniają się do pojawienia się zmian skórnych w tych okolicach. W przypadku kobiet jako przyczynę można wskazać substancje zawarte w kosmetykach do pielęgnacji i makijażu, które działają drażniąco na mieszki włosowe i skórę, stosowanie antykoncepcji, zaburzenia gospodarki hormonalnej. Zdecydowanie częściej chorują kobiety i obserwuje się zaostrzenia w okresie przedmiesiączkowym. Choroba może pojawić się również u mężczyzn nieumiejętnie usuwających zarost.
Do innych przyczyn możemy zaliczyć stosowanie past do zębów z fluorem, nadmierną ekspozycję na promieniowanie słoneczne, stosowanie miejscowych środków nawilżających i natłuszczających, przewlekły stres. Natomiast szczególne znaczenie w rozwoju dermatozy okołoustnej ma stosowanie preparatów zawierających glikokortykosteroidy w postaci maści czy kremów bezpośrednio na skórę twarzy.
Leczenie polega przede wszystkim na wyeliminowaniu czynników, które wywołują i zaostrzają chorobę. Należy odstawić miejscowe glikokortykosteroidy, unikać substancji powodujących podrażnienia, unikać stosowania pielęgnacji preparatami nawilżająco — natłuszczającymi (emolientami), unikać nadmiernego makijażu.
Przy leczeniu stosuje się miejscowo antybiotyki.
Tak, chorują również dzieci. Przyczyną zapalenia okołoustnego u dzieci mogą być inhalacje z użyciem glikokortykosteroidów, przyjmowanie wziewnych glikokortykosteroidów, częste wkładanie przedmiotów i rąk do ust oraz wydzielaniem nadmiaru śliny.
W okresie jesienno – zimowym można zauważyć zaostrzenie dermatitis perioralis u dzieci. Wynika to z częstszego występowania i zaostrzenia infekcji górnych dróg oddechowych i w związku z tym potrzeby częstszych inhalacji. Jest to związane nie tylko z samą inhalacją, ale również z nadużywaniem kremów czy maści na bazie sterydów na te zmiany skórne na twarzy. Miejscowe glikokortykosteroidy nasilają objawy zapalenia skóry. Trzeba pamiętać, że po zakończeniu nebulizacji należy wypłukać jamę ustną i umyć buzię dziecka, a kremy miejscowe sterydowe są przeciwwskazane. Jeśli zmiany się pojawią, można stosować oczywiście leczenie miejscowe antybiotykowe. Zachęcam jednak rodziców do tzw. ”terapii zero”, czyli do nienakładania żadnych preparatów miejscowych na twarz, tylko doprowadzenia do złuszczenia zmian skórnych, co spowoduje samoistne wygojenia po pewnym czasie.
Czasami zmiany wokół ust mogą być objawem innych chorób. Są to na przykład kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry czy łojotokowe zapalenie skóry. Zmiany okołoustne mogą być też przyczyną niedoboru witamin lub objawem zakażeń bakteryjnych czy grzybiczych. Wtedy przybierają inną postać kliniczną. Warto więc zawsze skonsultować schorzenia wokół ust ze specjalistą dermatologiem w Lublinie .
Dziękujemy za rozmowę
Okołoustne zapalenie skóry, czyli dermatitis perioralis, to choroba skóry objawiająca się drobnymi grudkami rumieniowymi lub pęcherzykami. Najczęściej zmiany pojawiają się wokół ust.
Zmiany najczęściej występują wokół ust, ale mogą obejmować także fałdy nosowo-wargowe, podbródek, policzki i czoło. Typowa jest obwódka skóry niezmienionej przy granicy czerwieni wargowej.
Objawy mogą obejmować drobne grudki, pęcherzyki, rumień, delikatne złuszczanie skóry, świąd oraz pieczenie. Zmiany bywają symetryczne i mogą zlewać się w większe obszary podrażnienia.
Okołoustne zapalenie skóry najczęściej występuje u kobiet między 16. a 45. rokiem życia, ale może dotyczyć także mężczyzn i dzieci. U dzieci zmiany mogą być związane m.in. z inhalacjami lub częstym kontaktem rąk i przedmiotów z okolicą ust.
Przyczyny nie są do końca znane. Zmiany mogą nasilać m.in. drażniące kosmetyki, nadmierny makijaż, pasty do zębów z fluorem, ekspozycja na słońce, stres, zaburzenia hormonalne oraz stosowanie miejscowych preparatów sterydowych na skórę twarzy.
Leczenie polega przede wszystkim na wyeliminowaniu czynników, które wywołują lub zaostrzają zmiany. Lekarz może zalecić odstawienie preparatów sterydowych, ograniczenie drażniącej pielęgnacji i makijażu oraz zastosowanie leczenia miejscowego.
Warto unikać samodzielnego stosowania maści sterydowych na twarz, nadmiernego makijażu, drażniących kosmetyków oraz ciężkich preparatów nawilżająco-natłuszczających. Pielęgnację najlepiej dobrać po konsultacji z dermatologiem.
Do dermatologa warto zgłosić się, gdy wokół ust pojawiają się nawracające grudki, rumień, pieczenie, świąd lub złuszczanie skóry. Podobne objawy mogą występować także przy innych chorobach skóry, dlatego potrzebna jest właściwa diagnoza.
Informacje zawarte w tym artykule mają charakter ogólnoinformacyjny i edukacyjny. Nie zastępują one profesjonalnej porady medycznej, diagnozy czy leczenia. Zaleca się konsultację z lekarzem lub innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia w celu uzyskania porady dotyczącej konkretnych objawów, dolegliwości czy stanu zdrowia.