Podstępny złośliwy nowotwór kobiecy, będący piątym najczęściej diagnozowanym nowotworem, w początkowej fazie rozwija się bezobjawowo. Potocznie lekarze mówią o nim – cichy zabójca , bo tylko u niewielkiego odsetka kobiet wykrywany jest na wczesnym etapie. Niska świadomość o istnieniu choroby również nie pomaga. Rak jajnika jest wciąż zbyt późno diagnozowany, dlatego włączamy się aktywnie do akcji, mającej na celu promowanie Świadomości Raka Jajnika. W artykule znajdziesz przydatną wiedzę na temat najnowszych metod diagnostyki i leczenia raka jajnika.
Najczęściej raka jajnika rozpoznaje się̨ w wyższych stopniach zaawansowania (III i IV), gdy jest już rozsiany na inne narządy i daje objawy. U większości chorych ponad rok przed rozpoznaniem raka jajnika występują̨ niespecyficzne objawy dyspeptyczne. U ponad 70% pacjentek zostaje zdiagnozowany dopiero, kiedy pojawia się wodobrzusze, czyli nagromadzenie płynu w jamie otrzewnowej. Najwięcej przypadków raka jajnika notuje się pomiędzy 50. a 70. rokiem życia. Dziedziczny rak piersi oraz dziedziczny nowotwór jajnika na skutek mutacji genów BRCA1 i BRCA2 występują we wszystkich grupach etnicznych i rasowych. Ryzyko zachorowania na nowotwór wrasta u osób, które:
Z uwagi na istotną rolę w profilaktyce oraz w leczeniu wszystkie kobiety chore na raka jajnika powinny mieć́ przeprowadzoną konsultację genetyczną oraz przeprowadzone badanie oceniające występowanie mutacji w genie BRCA1/2. Uważa się, iż u ponad 40% kobiet, które odziedziczyły uszkodzoną kopię genu BRCA1/2, rozwinie się rak jajnika u ok. 70% rak piersi, a osoby z mutacją BRCA1/2 mają również większe prawdopodobieństwo zachorowania na raka trzustki czy prostaty. Wykonanie badania molekularnego mutacji w genach BRCA1/2 ( BRCA1 BRCA2 ) pozwala na wczesną identyfikację statusu nosicielstwa mutacji w tych genach. Wykrycie mutacji u osoby zdrowej stanowi wskazanie do objęcia jej nadzorem onkologicznym nakierowanym na wcześniejsze wykrycie raka.
Wyróżnia się szczególną grupę̨ raków jajnika o niskim potencjale złośliwości, nazywaną guzami o granicznej złośliwości. Guzy te zazwyczaj lokalizują̨ się̨ w jednym jajniku, występują̨ zwykle u kobiet w wieku rozrodczym, a średni wiek ich występowania wynosi 38-45 lat. Prawie 75% guzów granicznych rozpoznawanych jest w okresie bezobjawowym, dzięki ultrasonografii dopochwowej.
Profilaktyka chorób ginekologicznych jest kluczową kwestią w dbaniu o zdrowie kobiet . Dzięki nowoczesnej diagnostyce molekularnej, doświadczonym specjalistom i najnowocześniejszym aparatom diagnostycznym możemy zaproponować naszym pacjentkom profilaktykę na najwyższym światowym poziomie. Nie można już dłużej zwlekać, szczególnie kiedy mówimy o jednym z najgorzej rokującym nowotworze złośliwym u kobiet.
Dlatego na badania profilaktyczne przyjdź zanim zachorujesz! Regularne, profilaktyczne badania są niezbędne m.in. dlatego, iż pomagają zapobiegać chorobom i nowotworom.
Pamiętaj! Nowotwory lub inne choroby wykryte we wczesnym stadium dają duże szanse na wyleczenie.
O jakich badaniach należy pamiętać ? Bardzo ważne jest aby regularnie przeprowadzać badania:
Jeżeli w Twojej rodzinie wystąpiły nowotwory piersi, jajnika, trzustki czy prostaty wykonaj profilaktycznie ocenę występowania mutacji w genach BRCA1 oraz BRCA2.
Badania te, nieodpłatnie, w ramach refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia mogą wykonać kobiety, które zostały zakwalifikowane do grupy podwyższonego ryzyka. Natomiast osoby chcące sprawdzić, czy nie są nosicielami mutacji, mogą je przeprowadzić odpłatnie.
USG ginekologiczne (dopochwowe) najlepiej wykonywać raz na rok lub raz na dwa lata. To badanie pozwala ocenić́ strukturę i położenie macicy, a także błony śluzowej macicy – endometrium. Najlepszym jak dotąd sposobem kontroli jajników wydaje się być badanie USG, w czasie, którego ocenie poddaje się również jajniki – określając ich strukturę, położenie oraz ilość́ i wielkość́ pęcherzyków, w których zachodzi dojrzewanie komórek jajowych. Zastosowanie ultrasonografii umożliwia odpowiednio wczesne dostrzeżenie zmian i wykrycie nieprawidłowości w postaci guzów i torbieli. Jednakże samo badanie ultrasonograficzne może nie być wystarczające, a nie każda torbiel u miesiączkującej kobiety okaże się wymagającą operacji.
Kolejnymi badaniami diagnostycznymi wykorzystywanymi w diagnostyce nowotworów jajnika jest ocena poziomu markerów Ca-125 i HE-4. Test ROMA (Ca 125+ HE4+ ocena ryzyka). We wczesnych etapach raka jajnika poziomy markerów mogą pozostawać na prawidłowym poziomie, jednocześnie wysokie stężenie markerów nie zawsze oznacza ć chorobę nowotworową. Proponujemy, aby przed każdym profilaktycznym badaniem USG ginekologicznym oznaczyć stężenia markera Ca125 , a wyniki przechowywać, by lekarz prowadzący mógł ocenić zmiany w stężeniach tego markera na przebiegu ostatnich lat.
Wyniki badań przedstaw jednemu z naszych lekarzy ginekologów , który po wnikliwym zebraniu wywiadu oraz zbadaniu przygotuje propozycje diagnostyczno-terapeutyczne.
Rak jajnika jest wciąż zbyt późno diagnozowany, dlatego z achęcamy wszystkie Kobiety do regularnych wizyt u ginekologa i odbywania kontroli zdrowotnych, które pozwolą na wychwycenie ewentualnych zmian na wczesnym etapie.
Rak jajnika to nowotwór złośliwy rozwijający się w obrębie jajnika. Może długo przebiegać bez charakterystycznych objawów, dlatego często bywa rozpoznawany dopiero w bardziej zaawansowanym stadium.
Objawy raka jajnika mogą być niespecyficzne. Należą do nich m.in. bóle brzucha lub podbrzusza, wzdęcia, uczucie pełności, powiększenie obwodu brzucha, nudności, zaparcia, częste oddawanie moczu, spadek apetytu i niezamierzona utrata masy ciała.
Rak jajnika często nie daje typowych objawów we wczesnym stadium. Dolegliwości mogą przypominać problemy gastryczne lub hormonalne, dlatego ważne są regularne kontrole ginekologiczne i diagnostyka przy utrzymujących się objawach.
Ryzyko raka jajnika może być większe u kobiet po menopauzie, z obciążeniem rodzinnym nowotworami jajnika lub piersi, mutacjami BRCA1 lub BRCA2, endometriozą, otyłością oraz u kobiet, które nie rodziły.
Tak. U części pacjentek rak jajnika może mieć związek z predyspozycją genetyczną, zwłaszcza mutacjami genów BRCA1 i BRCA2. W przypadku rodzinnego występowania raka jajnika lub piersi warto omówić z lekarzem zasadność konsultacji genetycznej.
Diagnostyka może obejmować badanie ginekologiczne, USG przezpochwowe, badania markerów nowotworowych, m.in. CA-125 i HE4, test ROMA oraz badania obrazowe. Zakres badań dobiera lekarz.
Nie. Podwyższony CA-125 nie zawsze oznacza raka jajnika, a prawidłowy wynik nie wyklucza choroby. Wynik należy interpretować razem z objawami, badaniem ginekologicznym, USG i innymi badaniami zaleconymi przez lekarza.
Do ginekologa warto zgłosić się przy utrzymujących się bólach brzucha lub podbrzusza, wzdęciach, powiększeniu obwodu brzucha, uczuciu pełności, częstym oddawaniu moczu, nieprawidłowych krwawieniach albo przy rodzinnym obciążeniu rakiem jajnika lub piersi.
Informacje zawarte w tym artykule mają charakter ogólnoinformacyjny i edukacyjny. Nie zastępują one profesjonalnej porady medycznej, diagnozy czy leczenia. Zaleca się konsultację z lekarzem lub innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia w celu uzyskania porady dotyczącej konkretnych objawów, dolegliwości czy stanu zdrowia.