Wystarczy nagły skłon, czy gwałtowny ruch przy pochylaniu, by nie móc się już wyprostować. Najczęściej zdarza się to w najmniej oczekiwanym momencie i nie można się do tego przygotować. Najgorzej jak „zapalenie korzonków” zagoni nas do łóżka i nie chce odpuścić, a ból kręgosłupa wręcz paraliżuje nas od lędźwi, czasem aż do stopy.
Co wtedy możemy zrobić, aby sobie pomóc i czym właściwie jest rwa kulszowa, wyjaśnia nasz specjalista mgr Fabian Burakowski.
– Rwa kulszowa to bardzo dokuczliwy zespół objawów bólowych, na który składa się m.in. ostry ból w okolicy lędźwiowej kręgosłupa z promieniowaniem do pośladka, biegnący przez udo i łydkę aż do stopy, zmniejszenie siły mięśniowej oraz czucia powierzchownego na udzie lub stopie. Objawy mogą się utrzymywać od kilku dni do kilku tygodni. Ból bardzo utrudnia codzienne funkcjonowanie szczególnie w fazie ostrej.
Nerw kulszowy to największy nerw w naszym organizmie. Swoje początki ma w korzeniach nerwowych znajdujących się w odcinku lędźwiowym kręgosłupa. Jest to jedno z najczęstszych miejsc, gdzie może dochodzić do ucisku / modelowania przez inne struktury, np. uszkodzony krążek międzykręgowy lub zmiany zwyrodnieniowe. Dalej biegnie on pomiędzy mięśniami grupy pośladkowej oraz kulszowo – goleniowej (tył uda) i na wysokości dołu podkolanowego dzieli się na 2 mniejsze nerwy: piszczelowy i strzałkowy. Na całej swojej długości występują charakterystyczne miejsca, w których istnieje ryzyko jego ucisku, np. okolica mięśnia gruszkowatego. W tym nerwie możemy sklasyfikować poszczególne włókna: czuciowe, ruchowe, autonomiczne.
Paraliżujący ból przy zapaleniu korzonków, przy każdym ruchu promieniujący od pośladka do kończyny dolnej. To znak rozpoznawczy tej przypadłości, ale nie jedyny. Pacjent może odczuwać także:
Początkową fazę ostrą rozpoczyna silny, rwący i kłujący ból pleców, promieniujący od lędźwi do pośladka. Najczęściej biegnie, przez udo i łydkę, do stopy.
– Przypadłość ta dzieli się na dwie fazy:
Faza ostra – zazwyczaj trwa kilka dni , charakteryzuje się silnym bólem. Problemem staje się zmiana pozycji w łóżku, często niemożliwością jest przyjęcie spionizowanej postawy (pacjenci mówią wtedy, że do WC chodzą na czworaka). Jest to faza, w której na ogół nie obędzie się bez farmakoterapii (leki przeciwbólowe, przeciwzapalne) w celu uśmierzenia bólu. Oczywiście taki stan trzeba skonsultować z lekarzem rodzinnym lub neurologiem, żeby wykluczyć inne schorzenia niż problemy odkręgosłupowe. Osobą pierwszego kontaktu może być również fizjoterapeuta, który podpowie jakie pozycje można przyjmować, a w razie potrzeby poinformuje o konieczności udania się na wizytę lekarską. Lekarz zaordynuje leczenie farmakologiczne, zleci badanie obrazowe lub wyda zwolnienie.
Faza przewlekła – następuje stopniowo po fazie ostrej. Ta faza może trwać 2 tygodnie , a czasami kilka miesięcy . Pacjent może się poruszać, ale zazwyczaj w określonych pozycjach lub po dłuższym siedzeniu / chodzeniu odczuwa dyskomfort / ból, promieniowanie do nogi. Czasami utrzymuję się ciągłe zmniejszenie czucia powierzchownego, czy nawet niewielkie osłabienie siły mięśniowej. To jest czas, w którym warto odwiedzić fizjoterapeutę w Lublinie w celu zaplanowania terapii, która może pomóc w uniknięciu nawrotu dolegliwości oraz przyśpieszyć powrót do pełnej sprawności fizycznej.
– Unikałbym raczej mocnego nagrzewania, bo może to spotęgować stan zapalny. Delikatne ciepło natomiast może być przydatne, może zmniejszyć napięcie mięśniowe, które powstaję przy takich ostrych epizodach bólowych.
Aby zmniejszyć dolegliwości bólowe możemy przyjmować pozycje przeciwbólowe, np.: pozycja embrionalna lub leżenie na plecach z nogami ułożonymi na krześle (kończyny ugięte pod kątem 90 stopni w stawach biodrowych oraz kolanowych) – tzw. pozycja krzesełkowa.
Na tyle ile to możliwe, wskazany jest ruch. Nawet proste ćwiczenia jak unoszenia bioder w górę w pozycji leżącej, przekładanie kolan z lewej na prawą stronę, jeśli jest możliwość to spacery. Bezruch w łóżku gra na naszą niekorzyść.
– Do lekarza powinniśmy zgłosić się koniecznie, gdy obserwujemy u siebie:
Jest wiele przyczyn problemów z korzonkami, poniżej podam te najważniejsze:
– W fazie ostrej zaleca się odpoczynek oraz farmakoterapię by zmniejszyć silne dolegliwości bólowe. Dobrym rozwiązaniem jest wizyta u fizjoterapeuty, który po wywiadzie oraz badaniu zaplanuje indywidualny proces terapeutyczny dla Pacjenta. Najczęściej składa się z: terapii manualnej (mobilizacji), odpowiednich ćwiczeń oraz wspomagająco z zabiegów fizykoterapeutycznych (np. laser wysokoenergetyczny, prądy i inne.).
Rwa kulszowa to dolegliwość wyjątkowo dokuczliwa dla Pacjenta, która dopada nas często w najmniej oczekiwanym momencie. Warto żebyśmy wiedzieli jak sobie pomóc zanim trafimy do lekarza, czy fizjoterapeuty.
Rwa kulszowa to zespół objawów bólowych związanych z podrażnieniem lub uciskiem nerwu kulszowego. Ból zwykle zaczyna się w odcinku lędźwiowym kręgosłupa i może promieniować przez pośladek, udo i łydkę aż do stopy.
Objawy rwy kulszowej mogą obejmować silny ból pleców promieniujący do nogi, trudności w poruszaniu się, drętwienie, mrowienie, pieczenie, osłabienie czucia oraz zmniejszenie siły mięśniowej w kończynie dolnej.
Objawy rwy kulszowej mogą utrzymywać się od kilku dni do kilku tygodni. Faza ostra zwykle trwa kilka dni, natomiast faza przewlekła może trwać dłużej i wymagać fizjoterapii oraz indywidualnie dobranego postępowania.
Do przyczyn rwy kulszowej należą m.in. ucisk na korzenie nerwowe, uszkodzenie krążka międzykręgowego, zmiany zwyrodnieniowe, stenoza kanału kręgowego, przeciążenia kręgosłupa, praca siedząca, nadwaga, otyłość i ciąża.
W ostrej fazie pomocny może być odpoczynek, przyjmowanie pozycji przeciwbólowych oraz leczenie zalecone przez lekarza. Warto unikać całkowitego bezruchu, a aktywność dobierać do możliwości i nasilenia bólu.
Ulgę może przynieść pozycja embrionalna albo leżenie na plecach z nogami ułożonymi na krześle, tak aby biodra i kolana były zgięte pod kątem około 90 stopni. Pozycję należy dobrać do własnych odczuć bólowych.
Pilna konsultacja jest potrzebna przy silnym bólu, niedowładzie kończyny dolnej, opadaniu stopy, znacznym osłabieniu siły mięśniowej oraz zaburzeniach oddawania moczu lub stolca.
Leczenie zależy od fazy i nasilenia objawów. W fazie ostrej stosuje się odpoczynek i farmakoterapię zaleconą przez lekarza, a w fazie przewlekłej pomocna może być fizjoterapia, terapia manualna, ćwiczenia oraz zabiegi fizykoterapeutyczne.
Informacje zawarte w tym artykule mają charakter ogólnoinformacyjny i edukacyjny. Nie zastępują one profesjonalnej porady medycznej, diagnozy czy leczenia. Zaleca się konsultację z lekarzem lub innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia w celu uzyskania porady dotyczącej konkretnych objawów, dolegliwości czy stanu zdrowia.