Zadania polegające na porównaniu dwóch tekstów (lub fragmentów) stają się stałym elementem testu historycznoliterackiego. Jak pokazują arkusze próbne, w jednym egzaminie mogą pojawić się nawet trzy takie polecenia. Często sprawdzają one umiejętność zestawiania tekstów z różnych epok lub dostrzegania analogii w obrębie jednej epoki. Jak sobie z nimi radzić?
Typ 1: Szukanie Podobieństw (Romantyzm)
Klasycznym przykładem jest zestawienie dwóch tekstów romantycznych, np. fragmentu „Hymnu” (Smutno mi, Boże…) Juliusza Słowackiego z fragmentem „Grobu Potockiej” Adama Mickiewicza . Pytanie może brzmieć: „Czy przyczyna smutku w obu fragmentach jest taka sama?” .
Jak zbudować odpowiedź?
Typ 2: Szukanie Różnic (Średniowiecze vs Barok)
Trudniejszym zadaniem jest zestawienie tekstów prezentujących odmienne filozofie życiowe. Przykładem może być „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” (średniowiecze) oraz „Wiosna” Jana Andrzeja Morsztyna (barok). Pytanie: „Czym różni się postawa życiowa zalecana w obu fragmentach?” .
Wniosek: W odpowiedzi należy wyraźnie skontrastować te podejścia:
„W 'Rozmowie Mistrza Polikarpa…’ zalecana jest postawa ascetyczna , polegająca na wyrzeczeniu się uciech ziemskich w zamian za zbawienie. Natomiast w wierszu Morsztyna podmiot liryczny zachęca do korzystania z uroków życia i zabawy, motywując to nieuchronnym upływem czasu.” .
Pamiętaj: Kluczem do punktów jest precyzja i odwołanie się do każdego z przytoczonych tekstów.
Kultura europejska opiera się na dwóch potężnych filarach: tradycji antycznej Grecji (i Rzymu) oraz na kulturze judeochrześcijańskiej. Właśnie dlatego omawianie Biblii to żelazny punkt edukacji polonistycznej w pierwszej klasie szkoły …
Wybór matury rozszerzonej z języka polskiego to odważny, ale i bardzo opłacalny krok. Wymaga on znajomości dodatkowej puli lektur, takich jak fragmenty „Odysei” i „Boskiej Komedii”, „Hamlet”, „Kordian”, „Pani Bovary”, …
Pojęcie „konwencji literackiej” bardzo często pojawia się w arkuszach maturalnych oraz wymaganiach do rozprawek. Wielu uczniów traktuje je po macoszemu, tymczasem to klucz do zrozumienia intencji autora. Czym jest Konwencja …