در گذشته، خرابی یک قطعه در دستگاه کارتخوان یا تجهیزات بانکی معمولاً با سفارش و تعویض قطعه حل میشد. اما امروز شرایط متفاوت است.
تأمین بسیاری از تجهیزات و قطعات الکترونیکی به واردات وابسته است و مشکلات مربوط به واردات، افزایش قیمت ارز و دشواری تأمین قطعات باعث شده است که تعمیر و جایگزینی تجهیزات هزینه بیشتری نسبت به گذشته داشته باشد.
در چنین شرایطی، یک سؤال مهم مطرح میشود:
یکی از ابزارهای ساده و اقتصادی برای اجرای نگهداری پیشگیرانه در تجهیزات کارتخوان، استفاده از کارت پاککننده (Cleaning Card ) است.
هر دستگاه الکترونیکی دارای عمر مفید مشخصی است، اما نحوه استفاده و نگهداری میتواند تأثیر قابل توجهی بر طول عمر قطعات آن داشته باشد.
در شرایطی که تجهیزات و قطعات به آسانی قابل تأمین هستند، ممکن است خرابی یک قطعه تنها به معنای تعویض آن باشد.
اما در شرایط محدودیت واردات، خرابی یک قطعه میتواند باعث مشکلات بیشتری شود، از جمله:
• افزایش هزینه خرید قطعه
• دشواری پیدا کردن قطعه اصلی
• افزایش زمان تعمیر دستگاه
• نیاز به نگهداری موجودی بیشتر از قطعات یدکی
• افزایش هزینه خدمات و اعزام تکنسین
• خارج شدن دستگاه از چرخه بهرهبرداری
• نیاز احتمالی به خرید دستگاه جایگزین
به همین دلیل، امروز افزایش عمر تجهیزات موجود از نظر اقتصادی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
هر روز هزاران کارت بانکی از داخل دستگاههای کارتخوان عبور میکنند.
کارتها ممکن است دارای مقدار کمی از موارد زیر باشند:
• رطوبت و رسوبات ناشی از محیط
بخشی از این آلودگیها میتواند وارد مسیر عبور کارت شود.
با گذشت زمان، تجمع آلودگی ممکن است باعث ایجاد مشکلاتی مانند موارد زیر شود:
• دشواری در خواندن کارت
• نیاز به چند بار وارد کردن کارت
• افزایش خطای تراکنش
• کاهش کیفیت عملکرد دستگاه
• افزایش نیاز به سرویس
البته همه مشکلات کارتخوان ناشی از آلودگی نیستند و خرابیهای سختافزاری و نرمافزاری نیز میتوانند باعث اختلال شوند. اما پاکسازی منظم میتواند یکی از مراحل مهم در نگهداری پیشگیرانه و عیبیابی اولیه تجهیزات باشد.
کارت پاککننده یک کارت مخصوص است که برای پاکسازی مسیر عبور کارت و بخشهای درگیر با خواندن کارت در دستگاههای کارتخوان طراحی میشود.
کارت پاککننده معمولاً دارای ساختاری است که هنگام عبور از مسیر کارت، آلودگیهای موجود در مسیر را جمعآوری و پاکسازی میکند.
استفاده از کارت پاککننده میتواند بدون نیاز به باز کردن دستگاه انجام شود.
این موضوع بهخصوص برای شبکههایی که دارای تعداد زیادی دستگاه هستند اهمیت زیادی دارد.
به جای باز کردن تعداد زیادی دستگاه برای پاکسازی دورهای، میتوان بخشی از عملیات نگهداری را با استفاده از ابزارهای پاککننده تخصصی سادهتر کرد.
فرض کنیم یک شرکت خدمات پرداخت دارای ۱۰,۰۰۰ دستگاه کارتخوان باشد.
اگر تنها بخش کوچکی از دستگاهها به دلیل مشکلات قابل رفع با پاکسازی نیازمند مراجعه تکنسین شوند، هزینههای مختلفی ایجاد خواهد شد.
هر مراجعه فنی میتواند شامل موارد زیر باشد:
• هزینه نیروی انسانی
• هزینه اعزام تکنسین
• زمان مورد نیاز برای بررسی دستگاه
• هزینه مدیریت عملیات
• احتمال باز کردن دستگاه
حتی اگر هزینه یک کارت پاککننده بسیار کمتر از هزینه یک مراجعه فنی باشد، جلوگیری از تعداد محدودی مراجعه غیرضروری میتواند هزینه اجرای برنامه پاکسازی را جبران کند.
فرض کنید اجرای برنامه پاکسازی باعث شود تنها ۱ درصد از مراجعات فنی غیرضروری کاهش پیدا کند.
در یک شبکه بزرگ، همین درصد کوچک میتواند به معنای جلوگیری از دهها یا صدها عملیات خدماتی باشد.
بنابراین ارزش اقتصادی کارت پاککننده فقط قیمت خود کارت نیست.
باید آن را با هزینهای که احتمالاً از وقوع آن جلوگیری میکند مقایسه کرد.
فرض کنیم یک دستگاه به دلیل عملکرد نامناسب مسیر کارت برای بررسی به تعمیرگاه ارسال میشود.
هزینه واقعی این مشکل ممکن است شامل موارد زیر باشد:
در شرایط محدودیت واردات، یک مشکل دیگر نیز وجود دارد:
ممکن است قطعه مورد نیاز بهراحتی در بازار پیدا نشود.
در این شرایط، افزایش عمر قطعه موجود ارزش اقتصادی بیشتری پیدا میکند.
برای مثال، اگر اجرای برنامه پاکسازی منظم بتواند حتی تعداد محدودی از خرابیهای مرتبط با آلودگی را کاهش دهد، صرفهجویی حاصل از جلوگیری از تعمیر یا تعویض قطعه میتواند چندین برابر هزینه برنامه نگهداری باشد.
هزینه خرابی تجهیزات فقط هزینه تعمیر نیست.
یک دستگاه کارتخوان خارج از سرویس ممکن است باعث شود:
• تراکنش مشتری انجام نشود
• مشتری مجبور به استفاده از روش پرداخت دیگری شود
• زمان فروشنده و مشتری تلف شود
• درخواست پشتیبانی ثبت شود
• دستگاه برای تعمیر جمعآوری شود
در شبکههای بزرگ، تکرار این اتفاق در تعداد زیادی دستگاه میتواند هزینه قابل توجهی ایجاد کند.
بنابراین یکی از مزایای نگهداری پیشگیرانه، افزایش زمان در دسترس بودن تجهیزات است.
هرچه تعداد دستگاههای فعال و سالم بیشتر باشد، نیاز به عملیات تعمیر و جایگزینی کمتر خواهد بود.
بررسیها و مطالعات انجامشده در حوزه تجهیزات کارتخوان و کارتخوانهای تراکنشی نشان دادهاند که بخشی از مشکلات مربوط به خواندن کارت میتواند با پاکسازی مناسب برطرف شود.
در یکی از مطالعات منتشرشده درباره ماژولهای کارتخوان، تعداد قابل توجهی از تجهیزاتی که در تست خواندن کارت ناموفق بودند، پس از عملیات پاکسازی مجدداً مورد آزمایش قرار گرفتند و درصد بالایی از آنها توانستند عملکرد موفق داشته باشند.
این موضوع یک پیام اقتصادی مهم دارد:
قبل از اینکه یک تجهیز به عنوان دستگاه نیازمند تعمیر یا تعویض در نظر گرفته شود، بررسی و پاکسازی صحیح میتواند یکی از مراحل اولیه نگهداری و عیبیابی باشد.
باید توجه داشت که کارت پاککننده نمیتواند تمام مشکلات دستگاه را برطرف کند.
خرابیهای زیر ممکن است نیازمند تعمیر تخصصی باشند:
• خرابی مدار الکترونیکی
• آسیبهای ناشی از رطوبت یا ضربه
اما استفاده از کارت پاککننده میتواند به عنوان بخشی از یک برنامه نگهداری پیشگیرانه استفاده شود.
هدف نگهداری پیشگیرانه این نیست که تعمیر را کاملاً حذف کند.
تعداد خرابیهای قابل پیشگیری کاهش پیدا کند و عمر تجهیزات افزایش یابد.
تجربه جهانی درباره استفاده از کارتهای پاککننده
صرفهجویی اقتصادی استفاده از کارت پاککننده را میتوان در چند بخش بررسی کرد.
هر مراجعه فنی دارای هزینه نیروی انسانی و حملونقل است.
کاهش حتی تعداد محدودی از مراجعات میتواند در شبکههای بزرگ صرفهجویی قابل توجهی ایجاد کند.
پاکسازی منظم میتواند بخشی از مشکلات مرتبط با تجمع آلودگی را کاهش دهد.
قطعاتی که کمتر در معرض آلودگی و شرایط نامناسب قرار دارند، ممکن است عمر مفید بیشتری داشته باشند.
هر قطعهای که عمر بیشتری داشته باشد، نیاز به جایگزینی آن دیرتر خواهد بود.
در شرایطی که تأمین قطعات دشوار است، این موضوع اهمیت اقتصادی زیادی دارد.
دستگاهی که کمتر نیازمند سرویس و تعمیر باشد، زمان بیشتری در چرخه بهرهبرداری باقی میماند.
سازمانها و شرکتهای خدمات پرداخت میتوانند صرفه اقتصادی یک برنامه پاکسازی را با فرمول زیر بررسی کنند:
تعداد مراجعات فنی جلوگیریشده × متوسط هزینه هر مراجعه
تعداد تعمیرات یا تعویض قطعات جلوگیریشده × متوسط هزینه تعمیر یا قطعه
هزینه اجرای برنامه پاکسازی
هرچه تعداد تجهیزات یک سازمان بیشتر باشد، اهمیت این محاسبه نیز بیشتر خواهد شد.
در شبکههای بزرگ، حتی کاهش درصد کوچکی از خرابیها میتواند تأثیر مالی قابل توجهی داشته باشد.
امروز هزینه خرابی تجهیزات نسبت به گذشته افزایش پیدا کرده است.
زیرا یک خرابی ساده ممکن است زنجیرهای از هزینهها ایجاد کند:
اما نگهداری پیشگیرانه تلاش میکند این زنجیره را پیش از شروع شدن متوقف کند.
بنابراین استفاده از کارت پاککننده را میتوان بخشی از یک استراتژی اقتصادی برای حفظ تجهیزات موجود دانست.
پاکافزار و راهکارهای نگهداری تجهیزات کارتخوان
پاکافزار با تولید کارتهای پاککننده تجهیزات کارتخوان، به سازمانها، شرکتهای خدمات پرداخت، بانکها و مجموعههای دارای تجهیزات تراکنشی کمک میکند تا عملیات پاکسازی و نگهداری پیشگیرانه تجهیزات را سادهتر انجام دهند.
کارتهای پاککننده میتوانند به عنوان بخشی از برنامه دورهای نگهداری تجهیزات استفاده شوند.
هدف اصلی چنین برنامهای عبارت است از:
• پاکسازی مسیر کارت
• کمک به حفظ عملکرد تجهیزات
• کاهش بخشی از هزینههای قابل پیشگیری
• افزایش بهرهوری تجهیزات موجود
در شرایطی که تأمین تجهیزات و قطعات دشوارتر و گرانتر شده است، نگهداری صحیح از تجهیزات موجود میتواند یک تصمیم اقتصادی مهم باشد.
نتیجهگیری: در شرایط محدودیت واردات، نگهداری از خرید ارزانتر است
امروز ارزش تجهیزات موجود بیشتر از گذشته است.
وقتی خرید یک دستگاه جدید یا تأمین یک قطعه ساده با هزینه و دشواری همراه باشد، افزایش عمر همان تجهیز موجود اهمیت اقتصادی پیدا میکند.
کارت پاککننده به تنهایی نمیتواند جایگزین تعمیرات تخصصی شود، اما میتواند یکی از ابزارهای مهم در برنامه نگهداری پیشگیرانه باشد.
یک برنامه ساده پاکسازی میتواند به سازمانها کمک کند تا:
• بخشی از خرابیهای قابل پیشگیری را کاهش دهند
• هزینه اعزام و سرویس را کنترل کنند
• عمر مفید تجهیزات را افزایش دهند
• نیاز به تعویض قطعات را کاهش دهند
• وابستگی به تأمین قطعات وارداتی را کمتر کنند
گاهی بهترین راه برای کاهش هزینه تجهیزات جدید، این نیست که ارزانتر خرید کنیم؛ بلکه این است که از تجهیزات فعلی بهتر نگهداری کنیم
سوالات متداول درباره کارتهای پاککننده
خیر. کارت پاککننده برای پاکسازی مسیر کارت و کمک به رفع مشکلات ناشی از آلودگی طراحی شده است. خرابیهای سختافزاری، الکترونیکی یا نرمافزاری نیازمند بررسی تخصصی هستند.
زمان مناسب به میزان استفاده از دستگاه، شرایط محیطی و دستورالعمل سازنده تجهیزات بستگی دارد. دستگاههایی که تراکنش و استفاده بیشتری دارند معمولاً به برنامه نگهداری منظمتری نیاز خواهند داشت.
استفاده صحیح و دورهای از کارت پاککننده میتواند بخشی از مشکلات مرتبط با تجمع آلودگی را کاهش دهد و در نتیجه ممکن است نیاز به برخی مراجعات و عملیات سرویس را کمتر کند.
زیرا تأمین قطعات و تجهیزات جایگزین ممکن است گرانتر، زمانبرتر و دشوارتر باشد. افزایش عمر تجهیزات موجود میتواند هزینههای سازمان را کاهش دهد.
بسته به مدل و نوع کارت پاککننده، محصولات پاکافزار برای پاکسازی مسیر کارت در تجهیزات کارتخوان، دستگاههای POS، کارتخوانهای بانکی و برخی تجهیزات مرتبط با کارت طراحی و تولید میشوند.